VIII spotkanie partnerów międzynarodowego projektu REC4EU w Albanii

W dniach 27-28.10.2026 r. miało miejsce kolejne spotkanie partnerów projektu Renewable Energy Communities for EU Regions (REC4EU), realizowanego w ramach funduszy Unii Europejskiej Interreg Europe. Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie, który jest interesariuszem projektu, reprezentowany był przez dr hab. Alinę Kowalczyk-Juśko, prof. uczelni z Wydziału Inżynierii Produkcji.

Partnerzy projektu REC4EU zgromadzili się w Tiranie w Albanii na dwudniowym spotkaniu, poświęconym rozwojowi Wspólnot Energii Odnawialnej (REC), wymianie doświadczeń europejskich oraz rozwoju lokalnych inicjatyw pilotażowych.

Spotkanie zgromadziło przedstawicieli instytucji publicznych, gmin, organizacji społeczeństwa obywatelskiego z Albanii oraz partnerów projektu z 7 krajów biorących udział w projekcie, w celu omówienia ram prawnych i regulacyjnych dla społeczności energetycznych, zbadania praktycznych doświadczeń i określenia możliwości wzmocnienia lokalnego zarządzania i udziału obywateli. Przedstawiciele Ministerstwa Infrastruktury i Energii oraz Centrum Uprawnień Prawnych Albanii przedstawili istniejące ramy i omówili główne luki prawne, wyzwania i możliwości dalszego rozwoju. Bezpośrednimi priorytetami jest uzupełnienie i opublikowanie regulacji prawnych, wprowadzenie metodologii dzielenia się do eksploatacji oraz dostosowanie praktycznych ustaleń między społecznościami, operatorami i dostawcami. Uczestnicy wymienili poglądy na temat tego, w jaki sposób Albania może skorzystać z doświadczeń krajów UE i opracować skuteczne podejście do swojego kontekstu krajowego.

Program spotkania obejmował wizytę studyjną w szkole Jorgji Dilo w Elbasanie, gdzie uczestnicy dowiedzieli się o inicjatywie „Sunny Schools” i jej wkładzie w produkcję energii odnawialnej i zaangażowanie społeczności. Wizyta zgromadziła przedstawicieli uczniów szkoły (tzw. „Ambasadorów Energii”), przedstawicieli gminy Elbasan oraz lokalnych organizacji, zaangażowanych w inicjatywę. „Sunny Schools” to regionalna inicjatywa prowadzona przez otwarte fundacje społeczne, działające w 17 gminach w Albanii, Bośni i Hercegowinie, Kosowie, Macedonii Północnej i Serbii, promująca rozwój systemów fotowoltaicznych, które przynoszą korzyści społecznościom lokalnym i wspierają tworzenie społeczności energetycznych, wspólnie zarządzanych przez gminy i szkoły. Wizyta była okazją do sprawdzenia, w jaki sposób inwestycje w energię odnawialną mogą przynieść lokalne korzyści uczniom i szkołom, jednocześnie sprzyjając świadomości energetycznej, odpowiedzialności społecznej i współpracy między instytucjami publicznymi a rodzicami.

Uczestnicy spotkania projektu w szkole realizującej program „Sunny Schools”

Drugi dzień spotkania koncentrował się na realizacji i zarządzaniu projektem REC4EU, a partnerzy dokonali przeglądu postępów w zakresie analiz SWOT, omówili ulepszenie regionalnej polityki energetycznej i przygotowali się do konferencji końcowej projektu w Brukseli. W ramach specjalnej sesji przeanalizowano status działań pilotażowych w ramach partnerstwa, porównując planowane działania z już wdrożonymi. Partnerzy dzielili się doświadczeniami z pracy z regionalnymi interesariuszami, omawiali wyzwania związane z wdrażaniem i przedstawiali wyniki projektu.

Poprzez wymianę doświadczeń i rozwój regionalnych systemów wsparcia, projekt REC4EU ma na celu wzmocnienie zdolności władz publicznych do wspierania tworzenia i rozwoju wspólnot energii odnawialnej oraz poprawy instrumentów, które ułatwiają ich wykorzystanie. Spotkanie w Tiranie potwierdziło znaczenie współpracy w zakresie przełożenia celów polityki na praktyczne rozwiązania, zapewniając, że społeczności mogą aktywnie uczestniczyć i czerpać korzyści z transformacji energetycznej.