STANOWISKO ZWIĄZKU UCZELNI LUBELSKICH

w sprawie umiędzynarodowienia szkolnictwa wyższego, kształcenia studentów zagranicznych i równości w nauce

Władze uczelni zrzeszonych w Związku Uczelni Lubelskich, reagując na niepokojące przejawy mowy nienawiści, agresji i dezinformacji, czują się zobowiązane do przedstawienia rzetelnego obrazu umiędzynarodowienia lubelskich uczelni, ważnego dla środowiska akademickiego, jak i dla tysięcy cudzoziemców legalnie studiujących w Lublinie.

Lublin od ponad sześciu stuleci jest miejscem spotkania kultur, wyznań i narodowości. Wśród historycznych mieszkańców i gości Lublina byli Żydzi, Ormianie, Tatarzy, Rusini, Szkoci, Włosi – każda z tych społeczności wnosiła swój kapitał kulturowy, rzemiosło i wiedzę. Unia Lubelska z 1569 roku – jedno z najważniejszych wydarzeń w dziejach Europy Środkowej – była możliwa właśnie dlatego, że Lublin był miejscem dialogu i wzajemnego szacunku różnych tradycji. Pamięć o tej wielokulturowej historii zobowiązuje. Nie możemy budować przyszłości Lublina odwracając się od wartości, które przez wieki kształtowały tożsamość tego miasta.

Lublin jest jednym z największych ośrodków akademickich w Polsce. W roku akademickim 2025/2026 na wszystkich lubelskich uczelniach (także prywatnych) studiuje ponad 60 000 studentów, w tym około 13-15 procent stanowią cudzoziemcy (z ponad 50 krajów świata) – odsetek wyższy niż średnia krajowa (8 proc.) lecz w pełni mieszczący się w ustawowych normach i świadczący o atrakcyjności miasta jako centrum edukacyjnego. Zagraniczni studenci są  legalnymi  rezydentami.  Przebywają  w  Polsce  na  podstawie  wiz  studenckich lub zezwoleń na pobyt czasowy wydawanych przez wojewodę, złożyli dokumenty rekrutacyjne weryfikowane przez uczelnie, uiścili czesne i opłaty administracyjne, a ich pobyt jest na bieżąco monitorowany przez uczelniane biura obsługi studentów zagranicznych oraz corocznie ujmowany w systemie POL-on.

Rekrutacja cudzoziemców na studia odbywa się w oparciu o ściśle określone przepisy prawa: ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, ustawę o cudzoziemcach, rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz wytyczne Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Tezy o systemowym braku weryfikacji są nieprawdziwe. W uczelniach zrzeszonych w Związku Uczelni Lubelskich obowiązują liczne wymogi wobec kandydatów spoza Unii Europejskiej, tj.: posiadanie uznanego zagranicznego świadectwa lub dyplomu, potwierdzonego przez Dyrektora Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (obowiązek prawny od 1 lipca 2025 r.), udokumentowana znajomość języka kształcenia na poziomie minimum B2; weryfikacja tożsamości i ważności dokumentów podróży, posiadanie ważnego tytułu pobytowego (wiza lub zezwolenie na pobyt), niezwłoczne zawiadamianie organu wizowego lub wojewody w przypadku skreślenia studenta z listy (art. 65 ust. 1ba Ustawy o cudzoziemcach), wprowadzanie danych studentów zagranicznych do systemu POL-on (art. 343a PoSWiN). Co warto podkreślić, art. 323a PoSWiN wprost stanowi, że studenci zagraniczni nie mogą przekraczać 50 proc. ogółu studentów uczelni w danym roku akademickim – żadna z lubelskich uczelni publicznych nawet się do tego progu nie zbliża. Ponadto – w odpowiedzi na komunikat Ministerstwa Spraw Zagranicznych z 12 sierpnia 2024 r. dotyczący nadużyć wizowych – lubelskie uczelnie aktywnie uczestniczyły w konsultacjach ministerialnych, a wdrożone od 1 lipca 2025 r. przepisy zaostrzające kryteria rekrutacji były przez nasze uczelnie oczekiwane i są konsekwentnie stosowane.

Umiędzynarodowienie szkolnictwa wyższego jest kluczowym wskaźnikiem jakości uczelni uwzględnianym we wszystkich renomowanych rankingach akademickich. Obecność studentów i doktorantów z różnych zakątków świata podnosi poziom kształcenia, stymuluje badania naukowe i przygotowuje polskich absolwentów do funkcjonowania na zglobalizowanym rynku pracy.

Studenci zagraniczni wnoszą do Lublina wymierne korzyści ekonomiczne i społeczne; generują istotne wpływy z czesnego; ponoszą wydatki na wynajem mieszkań, żywność, transport i usługi, co bezpośrednio wpływa na rozwój lokalnej gospodarki. Część z nich pracuje także w trakcie studiów – uzupełniając potrzeby kadrowe lubelskich firm. Bardzo ważne są także

kontakty akademickie budowane w czasie studiów, które przekształcają się w przyszłe relacje dyplomatyczne, społeczne i handlowe między Polską a innymi krajami. Obecność studentów, w tym studentów zagranicznych jest także ważna dla rozwoju środowiska akademickiego jako istotnego sektora lokalnej edukacji, gospodarki, kultury i sportu. Blisko 10 000 pracowników naukowych, badawczych, administracyjnych i technicznych lubelskich uczelni dba o to, aby nasze miasto mogło się rozwijać i utrzymywać zasłużone miejsce na akademickiej mapie Polski, Europy i świata.

Podzielamy troskę o bezpieczeństwo mieszkańców Lublina i regionu. Dlatego wyraźnie podkreślamy: kwestie bezpieczeństwa publicznego leżą w kompetencji policji, prokuratury i sądów – a nie uczelni. Wszystkie obowiązki informacyjne wobec organów ścigania wynikające z prawa o cudzoziemcach są przez lubelskie uczelnie respektowane i wypełniane, a Miasto Lublin jest od wielu lat jednym z najbezpieczniejszych miast w Polsce.

Apelujemy do wszystkich uczestników życia publicznego o prowadzenie dyskusji o migracji edukacyjnej w oparciu o fakty, dane i obowiązujące prawo, a nie o lęki, uprzedzenia i polityczne kalkulacje.

Rektor Politechniki Lubelskiej

/-/

prof. dr hab. inż. Zbigniew Pater

Rektor Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie

/-/

prof. dr hab. Krzysztof Kowalczyk

Rektor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II

/-/

1. prof. dr hab. Mirosław Kalinowski

Rektor Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej

/-/

prof. dr hab. Radosław Dobrowolski

Rektor Uniwersytetu Medycznego w Lublinie

/-/

prof. dr n. med. Wojciech Załuska