Nominacja profesorska dla dr hab. Zbigniewa Kobusa

Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 7 kwietnia 2026 roku Profesor Zbigniew Kobus uzyskał tytuł profesora w dziedzinie nauk inżynieryjno-technicznych, w dyscyplinie inżynieria mechaniczna. Uroczyste wręczenie aktu nominacyjnego odbyło się 3 lipca 2026 roku w Pałacu Prezydenckim.

Profesor Zbigniew Kobus jest kierownikiem Katedry Podstaw Techniki Wydziału Inżynierii Produkcji Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie. Jego kariera naukowa i zawodowa od początku była związana z obszarem inżynierii, techniki rolniczej, inżynierii żywności oraz zagadnieniami wpisującymi się w inżynierię mechaniczną, takimi jak: budowa i eksploatacja maszyn, mechanika procesów przetwórczych, modelowanie procesów technicznych, przepływ płynów, reologia oraz projektowanie stanowisk badawczych. W 1997 roku uzyskał tytuł magistra inżyniera w specjalności inżynieria żywności, a jego praca magisterska pt. „Analiza kombinacji połączeń ruchowych członów mechanizmów płaskich” była związana z teorią maszyn i mechanizmów oraz kinematyką układów mechanicznych. W 2004 roku otrzymał stopień doktora nauk rolniczych w zakresie inżynierii rolniczej, w specjalności inżynieria i aparatura przemysłu spożywczego. W 2014 roku uzyskał stopień doktora habilitowanego nauk rolniczych w zakresie inżynierii rolniczej, w specjalności inżynieria chemiczna i procesowa, na podstawie osiągnięcia naukowego pt. „Modelowanie ekstrakcji ultradźwiękowej w układzie ciecz–ciało stałe”. Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 7 kwietnia 2026 roku uzyskał tytuł profesora w dziedzinie nauk inżynieryjno-technicznych, w dyscyplinie inżynieria mechaniczna.

Działalność naukowa prof. Zbigniewa Kobusa koncentruje się na zastosowaniu metod inżynierskich w analizie, intensyfikacji i optymalizacji procesów przetwórstwa surowców roślinnych. Szczególne znaczenie mają tu zagadnienia mechaniczne i aparaturowe, obejmujące tłoczenie soków, pracę pras, wpływ konstrukcji urządzeń na wydajność procesu, mechaniczne właściwości surowców biologicznych, przepływ powietrza przez materiał ziarnisty, reologię soków i olejów oraz modelowanie procesów technicznych. W badaniach nad tłoczeniem soków analizował m.in. wpływ obróbki ultradźwiękowej na właściwości miazgi owocowej i warzywnej, wydajność tłoczenia oraz cechy jakościowe otrzymanych soków. Szczególne miejsce zajmują jego prace dotyczące pras ślimakowych, w tym pras jedno- i dwuślimakowych, a także ocena wpływu rozwiązań konstrukcyjnych urządzeń na efektywność pozyskiwania soku i jakość produktu końcowego. Ważnym nurtem jego badań jest modelowanie procesów wymiany masy, zwłaszcza ekstrakcji wspomaganej ultradźwiękami. Opracowany model ekstrakcji ultradźwiękowej pozwala opisać przebieg procesu z uwzględnieniem czasu, natężenia ultradźwięków oraz etapów wymywania i dyfuzji.

Istotnym elementem rozwoju zawodowego prof. Z. Kobusa były kursy, szkolenia i staże naukowe. Ukończył m.in. Międzywydziałowe Studium Pedagogiczne, studia podyplomowe z informatyki, studia podyplomowe z programowania aplikacji mobilnych, a także szkolenia z zakresu spektrofotometrii UV–VIS, mikroskopii, wysokosprawnej chromatografii cieczowej HPLC, analizy chemicznej składników żywności, substancji bioaktywnych, odnawialnych źródeł energii, nowych technologii w produkcji roślinnej oraz zastosowania sieci 5G w rolnictwie. Szczególne znaczenie miały staże związane z zaawansowaną analityką instrumentalną, w tym technikami chromatograficznymi sprzężonymi ze spektrometrią mas. W Sieci Badawczej Łukasiewicz – Instytucie Nowych Syntez Chemicznych w Puławach odbył staż obejmujący techniki ekstrakcji podkrytycznej i nadkrytycznej oraz oznaczanie substancji bioaktywnych z wykorzystaniem chromatografii cieczowej sprzężonej ze spektrometrią mas. Kolejny staż, odbyty w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, na Wydziale Medycznym dotyczył zastosowania zaawansowanych technik instrumentalnych w analizie żywności i badaniach substancji bioaktywnych, ze szczególnym uwzględnieniem technik UHPLC–MS/MS.

Aktywność międzynarodowa prof. Zbigniewa Kobusa obejmuje liczne wyjazdy dydaktyczne, szkoleniowe i naukowe w ramach programu Erasmus Plus. Prowadził wykłady i seminaria na uczelniach zagranicznych, m.in. w Turcji, Włoszech, na Litwie i Słowacji. Tematyka tych wystąpień obejmowała nowoczesne technologie w przetwórstwie żywności, zastosowanie ultradźwięków w inżynierii żywności, mechaniczne tłoczenie, odparowanie, właściwości fizyczne żywności oraz właściwości reologiczne płynów, a więc zagadnienia łączące technologię żywności z inżynierią mechaniczną i procesową.

Za osiągnięcia naukowo-badawcze był 10 krotnie wyróżniony nagrodami indywidualnymi i zespołowymi JM Rektora UP w Lublinie.  Jest odznaczony m.in. Brązowym Medalem za Długoletnią Służbę, Medalem Prezydenta Miasta Lublin oraz Medalem Unii Lubelskiej zasługi na rzecz rozwoju lubelskiego szkolnictwa wyższego i działalność służącą promocji Lublina.

Dorobek publikacyjny profesora Zbigniewa Kobusa obejmuje prawie 200 publikacji, w tym 108 oryginalnych artykułów naukowych, 2 monografie, 7 rozdziałów w monografiach, publikacje popularnonaukowe, recenzowane materiały konferencyjne indeksowane w Web of Science oraz liczne streszczenia konferencyjne. Jest również współtwórcą 4 wzorów użytkowych. Sumaryczny Impact Factor jego dorobku wynosi około 156, a indeks Hirscha 16.