Mokradła w dobie zmian klimatu – międzynarodowa konferencja naukowa w Zamościu

16 października 2026 r. w zabytkowym Ratuszu w Zamościu odbyła się Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Mokradła w dobie zmian klimatu”. Wydarzenie zorganizowały Katedra Łąkarstwa i Kształtowania Krajobrazu oraz Katedra Herbologii i Technik Uprawy Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie, we współpracy z Uniwersytetem Rzeszowskim. Współorganizatorami byli również Urząd Miasta Zamość oraz inne katedry UP w Lublinie.

Konferencja została zrealizowana w ramach projektu „Innowacyjne badania geobotaniczne mokradeł Lubelszczyzny z wykorzystaniem metod teledetekcyjnych”, finansowanego ze środków budżetu państwa w programie „Nauka dla Społeczeństwa II”. Spotkanie połączyło środowisko akademickie z samorządami, instytucjami ochrony środowiska, organizacjami rolniczymi, parkami narodowymi oraz społecznością lokalną. Nad wydarzeniem honorowy patronat objęli: Marcin Kulasek, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego; JM Rektor UP w Lublinie prof. dr hab. dr h.c. multi Krzysztof Kowalczyk; Prezydent Miasta Zamość Rafał Zwolak oraz Starosta Zamojski Stanisław Grześko.

W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele władz UP w Lublinie: prof. dr hab. Andrzej Marczuk, Prorektor ds. Kadr; prof. dr hab. Barbara Kołodziej, Dziekan Wydziału Agrobioinżynierii; dr hab. inż. Katarzyna Dzida, prof. uczelni, Dziekan Wydziału Ogrodnictwa i Architektury Krajobrazu; prof. dr hab. Halina Lipińska oraz dr hab. Sylwia Andruszczak, prof. uczelni, Prodziekani Wydziału Agrobioinżynierii. Obecność zaszczycił także prof. dr hab. dr h.c. multi Marian Wesołowski, były Rektor UP w Lublinie.

Gościem honorowym był również dr hab. Paweł Skrzydlewski, prof. AZ. – Rektor Akademii Zamojskiej. Ponadto obecni byli przedstawiciele władz  Miasta Zamość i powiatu Zamojskiego: Marta Pfeifer i Szymon Skorniewski, Wiceprezydenci Miasta Zamość; Stanisław Grześko, Starosta Zamojski; Mariusz Tłuczek, Kierownik Filii Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubelskiego w Zamościu; oraz Piotr Błażewicz, Przewodniczący Rady Miasta Zamość. Uczestnikami byli również burmistrzowie i wójtowie gmin objętych projektem: Edyta Wolanin, Rafał Kowalik, Andrzej Kozina, Adam Wal, Piotr Pasieczny, Krzysztof Pilip, Edward Polak, Kazimierz Misztal, Andrzej Mazur, Iga Miciuł i Janusz Stańczyk. Obecni byli także przedstawiciele Lubelskiej Izby Rolniczej, WIORiN w Lublinie, ARiMR, RDOŚ w Lublinie, Roztoczańskiego i Poleskiego Parku Narodowego oraz Wód Polskich.

Całość otworzyła dr hab. inż. Teresa Wyłupek prof. uczelni , kierownik projektu i pracownik Katedry Łąkarstwa i Kształtowania Krajobrazu UP w Lublinie. Podkreśliła znaczenie współpracy nauki z samorządami, instytucjami ochrony środowiska, rolnictwem i społecznością lokalną w działaniach na rzecz ochrony mokradeł. 

Mokradła są kluczową infrastrukturą ekologiczną. Zapewniają retencję wody, ograniczają skutki suszy i powodzi, magazynują węgiel, chronią bioróżnorodność oraz poprawiają jakość życia lokalnych społeczności. Ich właściwe funkcjonowanie zależy od zachowania odpowiednich warunków wodnych, glebowych i siedliskowych.

Zaprezentowano 14 referatów autorów i autorek z Węgier, Czech, Ukrainy i Polski oraz 41 plakatów przygotowanych przez badaczki i badaczy z ośrodków krajowych i zagranicznych. Prezentacje obejmowały szatę roślinną terenów podmokłych, środowisko glebowe, wodę w krajobrazie oraz innowacje w badaniach terenów naturalnych i zarządzaniu terenami rolniczymi. Omówiono m.in. czynną ochronę rzadkich gatunków, wpływ gatunków inwazyjnych na bioróżnorodność, zastosowanie dronów i sztucznej inteligencji w badaniach roślinności, znaczenie gleb hydrogenicznych dla retencji wody i magazynowania węgla, a także działania na rzecz ochrony i odtwarzania torfowisk.

Konferencja potwierdziła, że ochrona i odtwarzanie mokradeł są jednym z kluczowych wyzwań współczesnej nauki, gospodarki i polityki środowiskowej. Prezentowane badania i doświadczenia pokazały, że skuteczne działania wymagają współpracy specjalistów z różnych dziedzin oraz zaangażowania samorządów, instytucji, rolników i mieszkańców.

Wydarzenie stało się ważną platformą wymiany wiedzy i nawiązywania partnerstw, których celem jest przekładanie wyników badań na konkretne działania ochronne, planistyczne i edukacyjne. Mokradła powinny być traktowane jako trwały element przyrody i krajobrazu Lubelszczyzny oraz jako naturalna infrastruktura wspierająca retencję wody, ochronę bioróżnorodności i adaptację do zmian klimatu.

tekst i zdjęcia: prof. Teresa Wyłupek