Różeniec górski (Rhodiola rosea L.) jest rośliną wieloletnią należącą do rodziny gruboszowatych. W stanie naturalnym występuje w obszarze okołobiegunowym Europy, Azji i Ameryki Północnej. Zasiedla tereny górzyste i skaliste wybrzeża. W Polsce można go spotkać na terenie parków narodowych w Karpatach i Sudetach, w szczególności w pobliżu potoków górskich, na wilgotnych zboczach oraz w obrębie niskich muraw naskalnych. W celu pozyskania surowca zielarskiego, roślina ta z powodzeniem może być uprawiana w innych rejonach, niemniej jednak do optymalnego wzrostu wymaga dość niskich temperatur (zwłaszcza latem), wysokiej wilgotności powierza oraz dobrego nasłonecznienia.
Surowiec zielarski jakim jest kłącze (potocznie zwane korzeniem) zbiera się z roślin 5-6 letnich. Po oczyszczeniu i umyciu tnie się je na mniejsze kawałki i suszy w temperaturze 60–80°C. Ze względu na złotą barwę, widoczną pod powierzchnią skórki kłącza, obszar naturalnego występowania oraz specyficzny różany zapach roślina ta jest również zwana złotym korzeniem, korzenieniem arktycznym lub korzeniem różanym. Jego charakterystyczny zapach jest niekiedy wykorzystywany do aromatyzowania napojów alkoholowych a liście i młode pędy, o nieco gorzkim smaku, mogą być spożywane na surowo lub po zblanszowaniu dodawane do sałatek. W celach terapeutycznych z kłączy różeńca górskiego wytwarza się m.in. napary, nalewki oraz wyciągi.
Mając na względzie unikalne walory surowca oraz związków w nim zawartych określa się go mianem adaptogenu. Określenie „adaptogen” wywodzi się z języka łacińskiego od słowa adaptare i oznacza „przystosowywać się”. Adaptogeny mają za zadanie przystosowanie organizmu do warunków stresowych poprzez zwiększenie wydolności fizycznej i sprawności psychicznej.
Od czasów starożytnych podziemne części różeńca wykorzystywane były w medycynie ludowej w celu pobudzenia organizmu, łagodzenia lęku i zmęczenia oraz poprawy ogólnej kondycji organizmu podczas intensywnej pracy, w trakcie choroby czy rekonwalescencji. Ponadto uzyskane z nich preparaty stosowano do leczenia obrzęków, chorób skóry oraz łagodzenia bólu głowy i kręgosłupa.
Współczesne doniesienia naukowe wskazują, że związki zawarte w różeńcu górskim charakteryzują się wieloma właściwościami prozdrowotnymi, w tym działaniem przeciwdepresyjnym i adaptogennym obejmującym redukcję stresu, niepokoju, lęku i nadmiernej nerwowości, ograniczenie zmęczenia, poprawę samopoczucia, zwiększenie zdolności do zapamiętywania, wspomaganie procesów myślowych i koncentracji, a także wieloma innymi funkcjami m.in. aktywnością przeciwutleniającą i antymikrobiologiczną, działaniem przeciwzapalnym i wspomagającym układ odpornościowy oraz działaniem ochronnym w stosunku do komórek układu nerwowego, serca i wątroby.
Za korzystne cechy różeńca odpowiada szeroka gama związków bioaktywnych w nim zawartych. Spośród około 140 odkrytych związków, szczególną rolę przypisuje się salidrozydowi, tyrozolowi oraz tzw. rozawinom (m.in. rozawinie, rozarynie i rozynie). Ponadto, w skład różeńca wchodzi wiele innych związków bioaktywnych w tym kwasy fenolowe, flawonoidy, antrachinony, alkaloidy i olejki eteryczne.
Pomimo, że preparaty z różeńca górskiego powszechnie uważane są za bezpieczne, ich nadmierne zażywanie może niekiedy powodować wystąpienie łagodnych lub umiarkowanych działań niepożądanych obejmujących m.in. problemy z zasypianiem, bóle głowy, brzucha czy biegunkę. Nie zaleca się również ich stosowania w trakcie ciąży i laktacji, u dzieci, a także osób przyjmujących inne środki przeciwdepresyjne.
Podsumowując różeniec górski stanowi bogate źródło związków bioaktywnych o wielokierunkowym dobroczynnym wpływie na organizm człowieka. Należy jednak pamiętać, że korzystanie z zasobów apteki Matki Natury powinno być obywać się świadomie i zachowaniem zasad ostrożności. Roślin zielarskich nie należy traktować jako remedium na każdą chorobę, ale jako uzupełnienie codziennej diety pozwalające na zachowanie zdrowia i dobrego samopoczucia
ul. Akademicka 13, 20-950 Lublin
NIP 712 010 37 75
REGON 000001896
e-Doręczenia: AE:PL-92700-40162-VCRBJ-25
ePUAP: /UP-Lublin/SkrytkaESP
Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie w swoich serwisach stosuje pliki cookies (tzw. „ciasteczka”) m.in. w celu ulepszania treści, czy zbierania danych dotyczących ruchu na stronie. Każdy użytkownik może sam decydować o tym, czy dopuszcza pliki cookies, ustawiając odpowiednio swoją przeglądarkę. Aby wyłączyć pliki cookies na stronie up.lublin.pl, kliknij „Nie wyrażam zgody”. Więcej informacji na ten temat na naszej stronie „Pliki Cookies”.
Skonfiguruj zgody
Niezbędne pliki cookie umożliwiają podstawowe funkcje i są konieczne do prawidłowego działania witryny.
Google Tag Manager upraszcza zarządzanie tagami marketingowymi w witrynie bez konieczności wprowadzania zmian w kodzie.
Polityka prywatności: business.safety.google (opens in a new window)
Te pliki cookie służą do obsługi funkcji logowania w tej witrynie
Pliki cookie służące do celów statystycznych gromadzą informacje w sposób anonimowy. Informacje te pomagają nam zrozumieć, w jaki sposób odwiedzający korzystają z naszej witryny.
Google Analytics to zaawansowane narzędzie, które śledzi i analizuje ruch w witrynie.
Polityka prywatności: business.safety.google (opens in a new window)
Pliki cookie służące do celów marketingowych są wykorzystywane do śledzenia użytkowników odwiedzających witryny internetowe. Ich celem jest wyświetlanie reklam, które są istotne i interesujące dla poszczególnych użytkowników.
Facebook Pixel to narzędzie analityczne, które śledzi ruch w witrynie internetowej i sporządza na jego temat raporty.
Polityka prywatności: www.facebook.com (opens in a new window)
Więcej informacji na temat plików cookie znajduje się na stronie „Pliki Cookies”