{"id":178893,"date":"2026-05-20T13:29:18","date_gmt":"2026-05-20T11:29:18","guid":{"rendered":"https:\/\/up.lublin.pl\/srodowiskowa\/?p=178893"},"modified":"2026-05-20T15:57:29","modified_gmt":"2026-05-20T13:57:29","slug":"miedzynarodowy-dzien-pszczol","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/up.lublin.pl\/srodowiskowa\/miedzynarodowy-dzien-pszczol\/","title":{"rendered":"Mi\u0119dzynarodowy Dzie\u0144 Pszcz\u00f3\u0142"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"178893\" class=\"elementor elementor-178893\" data-elementor-settings=\"[]\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-inner\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-section-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-1e97fee elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"1e97fee\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-row\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-098a639\" data-id=\"098a639\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-column-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f171401 elementor-widget elementor-widget-m5c\" data-id=\"f171401\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"m5c.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<section class=\"mn-m5-c mn-m5-d2 mn-bg-white\">\n\t<div class=\"mn-grid\">\n\t\t\t\t<div class=\"mn-content mn-grid-9\">\n\t\t\t                <div class=\"mn-content-block active\">\n\t                                                        <div class=\"block-text\">\n\t                                        <h3 style=\"text-align: left\"><strong>Mi\u0119dzynarodowy Dzie\u0144 Pszcz\u00f3\u0142<\/strong><\/h3>\n                                        <\/div>\n\t\t\t\t\t\t                                                        <div class=\"block-text\">\n\t                                        <p><strong>20 maja obchodzimy Mi\u0119dzynarodowy Dzie\u0144 Pszcz\u00f3\u0142 \u2013 \u015bwi\u0119to ustanowione przez Organizacj\u0119 Narod\u00f3w Zjednoczonych w\u00a0celu podkre\u015blenia znaczenia owad\u00f3w zapylaj\u0105cych dla \u015brodowiska, rolnictwa i\u00a0bezpiecze\u0144stwa \u017cywno\u015bciowego. Z\u00a0tej okazji chcemy przybli\u017cy\u0107, w\u00a0jakich badaniach naukowych prowadzonych na Uniwersytet Przyrodniczy w\u00a0Lublinie uczestnicz\u0105 pszczo\u0142y oraz jak wsp\u00f3\u0142czesna nauka wykorzystuje wiedz\u0119 o\u00a0tych owadach do lepszego zrozumienia proces\u00f3w zachodz\u0105cych w\u00a0\u015brodowisku i\u00a0organizmach \u017cywych.<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-full wp-image-547536\" src=\"https:\/\/up.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/2026-ilustracja-strona-web-800-X-500-92.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"500\" \/><\/p>\n<p>Cho\u0107 w\u00a0debacie publicznej najcz\u0119\u015bciej m\u00f3wi si\u0119 o\u00a0pszczole miodnej \u2013 gatunku dobrze poznanym, \u0142atwym w\u00a0hodowli i\u00a0wa\u017cnym dla rolnictwa ze wzgl\u0119du na zapylanie upraw \u2013 niezwykle istotn\u0105 rol\u0119 pe\u0142ni\u0105 tak\u017ce dzikie gatunki zapylaczy. Trzmiele, murarki czy pszczolinki \u2013 a\u00a0tak\u017ce motyle dzienne i\u00a0nocne, chrz\u0105szcze i\u00a0much\u00f3wki umo\u017cliwiaj\u0105 rozmna\u017canie wielu gatunk\u00f3w ro\u015blin.<\/p>\n<p>Szacuje si\u0119, \u017ce ponad 70% gatunk\u00f3w ro\u015blin uprawnych na \u015bwiecie jest zale\u017cnych od pszczo\u0142owatych<strong>.\u00a0<\/strong>W obliczu wyzwa\u0144 XXI wieku, utrzymanie r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy ochron\u0105 bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci a\u00a0op\u0142acaln\u0105 produkcj\u0105 roln\u0105 stanowi powa\u017cne wyzwanie. Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce spadek liczebno\u015bci zapylaczy b\u0119dzie skutkowa\u0107 ograniczeniem us\u0142ug zapylania, poci\u0105gaj\u0105c za sob\u0105 powa\u017cne konsekwencje ekologiczne i\u00a0ekonomiczne. Zjawisko to mo\u017ce przyczynia\u0107 si\u0119 do ograniczenia r\u00f3\u017cnorodno\u015bci ro\u015blin, destabilizacji ekosystem\u00f3w, obni\u017cenia produkcji ro\u015blinnej, a\u00a0tak\u017ce negatywnie wp\u0142ywa\u0107 na bezpiecze\u0144stwo \u017cywno\u015bciowe oraz dobrostan ludzi.<\/p>\n<p>Na zapylacze oddzia\u0142uje wiele czynnik\u00f3w \u015brodowiskowych, w\u00a0tym patogeny, paso\u017cyty, g\u0142\u00f3d, \u015brodki ochrony ro\u015blin czy zmiany klimatu. W\u00a0ostatnich dekadach coraz wi\u0119kszego znaczenia nabieraj\u0105 presje antropogeniczne, wynikaj\u0105ce bezpo\u015brednio z\u00a0dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142owieka. Czynniki stresogenne cz\u0119sto nak\u0142adaj\u0105 si\u0119 na siebie, wp\u0142ywaj\u0105c na wiele poziom\u00f3w organizacji biologicznej pocz\u0105wszy od molekularnego, przez fizjologi\u0119, anatomi\u0119, a\u017c po behawior rodziny pszczelej i\u00a0ekosystem. Dlatego wsp\u00f3\u0142czesne badania m.in. nad pszczo\u0142ami i\u00a0trzmielami coraz wyra\u017aniej wykraczaj\u0105 poza klasyczn\u0105 biologi\u0119 i\u00a0obejmuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c zagadnienia zwi\u0105zane z\u00a0ekofizjologi\u0105.<\/p>\n<p>Jednym z\u00a0fundament\u00f3w prawid\u0142owego funkcjonowania wszystkich organizm\u00f3w \u017cywych, w\u00a0tym pszcz\u00f3\u0142, jest zbilansowana dieta.<\/p>\n<hr \/>\n<p><em>W \u017cywieniu cz\u0142owieka zwraca si\u0119 uwag\u0119 nie tylko na ilo\u015b\u0107 spo\u017cywanego pokarmu, ale tak\u017ce na jego jako\u015b\u0107 i\u00a0proporcje sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych. Podobna zasada obowi\u0105zuje u\u00a0pszcz\u00f3\u0142. Cho\u0107 ich dieta wydaje si\u0119 prostsza, nektar i\u00a0py\u0142ek pochodz\u0105ce z\u00a0r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w ro\u015blin r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 warto\u015bci\u0105 od\u017cywcz\u0105<\/em>\u2013 m\u00f3wi dr\u00a0<strong>Maciej Bry\u015b\u00a0<\/strong>z Katedry Ekofizjologii Bezkr\u0119gowc\u00f3w i\u00a0Biologii Eksperymentalnej<\/p>\n<hr \/>\n<p><strong><br \/><\/strong>W krajobrazie rolniczym problemem dla owad\u00f3w zapylaj\u0105cych staje si\u0119 utrzymanie ci\u0105g\u0142o\u015bci i\u00a0zr\u00f3\u017cnicowania pokarmu. Gospodarstwa wielkoobszarowe, d\u0105\u017cenie do utrzymywania \u201eczystych\u201d upraw wolnych od chwast\u00f3w, cz\u0119ste koszenie teren\u00f3w zielonych, poboczy, a\u00a0tak\u017ce nasadzenia ro\u015blin iglastych ograniczaj\u0105 baz\u0119 ro\u015blin py\u0142kodajnych i\/lub nektarodajnych. Zasadne staj\u0105 si\u0119 wi\u0119c dzia\u0142ania ukierunkowane na uzupe\u0142nianie bazy po\u017cytkowej i\u00a0utrzymanie tzw. ta\u015bmy pokarmowej.<\/p>\n<p>Wsp\u00f3\u0142czesny dyskurs naukowy pokazuje r\u00f3wnie\u017c, \u017ce pszczo\u0142y miodne mo\u017cna rozpatrywa\u0107 na wielu p\u0142aszczyznach: jako bioindykatory jako\u015bci \u015brodowiska, organizmy modelowe w\u00a0badaniach biomedycznych, element us\u0142ug ekosystemowych, a\u00a0tak\u017ce w\u00a0kontek\u015bcie apiterapii i\u00a0animaloterapii. Rozw\u00f3j nowoczesnych technologii, system\u00f3w monitoringu, analizy obrazu, czujnik\u00f3w ulowych oraz narz\u0119dzi opartych na sztucznej inteligencji dodatkowo poszerza mo\u017cliwo\u015bci monitorowania zdrowotno\u015bci rodzin pszczelich i\u00a0ich reakcji na stresory \u015brodowiskowe. Takie podej\u015bcie jest r\u00f3wnie\u017c realizowane na Uniwersytecie Przyrodniczym w\u00a0Lublinie.<\/p>\n<p>W ramach interdyscyplinarnej wsp\u00f3\u0142pracy wielu o\u015brodk\u00f3w naukowych, zesp\u00f3\u0142 prof. dr hab.\u00a0<strong>Anety Stracheckiej\u00a0<\/strong>(na Wydziale Biologii \u015arodowiskowej w&nbsp;Katedrze Ekofizjologii Bezkr\u0119gowc\u00f3w i&nbsp;Biologii Eksperymentalnej) prowadzi badania obejmuj\u0105ce m.in. wp\u0142yw przeci\u0105\u017ce\u0144 imituj\u0105cych warunki lotu orbitalnego na organizm pszczo\u0142y miodnej.<\/p>\n<hr \/>\n<p>\u2013\u00a0<em>Przed lotem kosmicznym astronauci przechodz\u0105 wielomiesi\u0119czny proces przygotowawczy, obejmuj\u0105cy testy sprawno\u015bciowe, badania diagnostyczne oraz ocen\u0119 psychologiczn\u0105. Odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do tej analogii, prowadzone przez nas badania mo\u017cna okre\u015bli\u0107 mianem \u201efizjologicznej rekrutacji pszcz\u00f3\u0142\u201d. Analizujemy nie tylko zmiany zachodz\u0105ce w\u00a0organizmie pod wp\u0142ywem stresor\u00f3w, lecz tak\u017ce podejmujemy pr\u00f3b\u0119 wskazania zestawu parametr\u00f3w biochemicznych, kt\u00f3re najlepiej odzwierciedlaj\u0105 og\u00f3ln\u0105 kondycj\u0119 organizmu<\/em>. \u2013 dodaje dr\u00a0<strong>Maciej Bry\u015b<br \/><\/strong><\/p>\n<hr \/>\n<p>Mi\u0119dzynarodowy Dzie\u0144 Pszcz\u00f3\u0142 to \u015bwietna okazja, by zwi\u0119ksza\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa na temat znaczenia tych ma\u0142ych zapylaczy w\u00a0ekosystemie. Korzy\u015bci p\u0142yn\u0105ce z\u00a0ich pracy maj\u0105 wymiar nie tylko \u015brodowiskowy, lecz tak\u017ce spo\u0142eczny i\u00a0ekonomiczny.<\/p>\n                                        <\/div>\n\t\t\t\t\t\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/section>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mi\u0119dzynarodowy Dzie\u0144 Pszcz\u00f3\u0142 20 maja obchodzimy Mi\u0119dzynarodowy Dzie\u0144 Pszcz\u00f3\u0142 \u2013 \u015bwi\u0119to ustanowione przez Organizacj\u0119 Narod\u00f3w Zjednoczonych w\u00a0celu podkre\u015blenia znaczenia owad\u00f3w zapylaj\u0105cych dla \u015brodowiska, rolnictwa i\u00a0bezpiecze\u0144stwa \u017cywno\u015bciowego. Z\u00a0tej okazji chcemy przybli\u017cy\u0107, w\u00a0jakich badaniach naukowych prowadzonych na Uniwersytet Przyrodniczy w\u00a0Lublinie uczestnicz\u0105 pszczo\u0142y oraz jak wsp\u00f3\u0142czesna nauka wykorzystuje wiedz\u0119 o\u00a0tych owadach do lepszego zrozumienia proces\u00f3w zachodz\u0105cych w\u00a0\u015brodowisku i\u00a0organizmach [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":202,"featured_media":178900,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"elementor_header_footer","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[24],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/srodowiskowa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/178893"}],"collection":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/srodowiskowa\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/srodowiskowa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/srodowiskowa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/202"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/srodowiskowa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=178893"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/srodowiskowa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/178893\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":178911,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/srodowiskowa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/178893\/revisions\/178911"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/srodowiskowa\/wp-json\/wp\/v2\/media\/178900"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/srodowiskowa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=178893"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/srodowiskowa\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=178893"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/srodowiskowa\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=178893"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}