{"id":150280,"date":"2022-05-24T09:23:34","date_gmt":"2022-05-24T07:23:34","guid":{"rendered":"https:\/\/up.lublin.pl\/srodowiskowa\/?p=150280"},"modified":"2022-05-26T19:33:37","modified_gmt":"2022-05-26T17:33:37","slug":"rok-botaniki-2022-klokoczka-poludniowa-klokoczka-paciorkowa-krzew-rozancowy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/up.lublin.pl\/srodowiskowa\/rok-botaniki-2022-klokoczka-poludniowa-klokoczka-paciorkowa-krzew-rozancowy\/","title":{"rendered":"Rok Botaniki 2022 &#8211; K\u0142okoczka po\u0142udniowa \u2013 \u201ek\u0142okoczka paciorkowa, krzew r\u00f3\u017ca\u0144cowy\u201d"},"content":{"rendered":"<h1>K\u0142okoczka po\u0142udniowa \u2013 \u201ek\u0142okoczka paciorkowa, krzew r\u00f3\u017ca\u0144cowy\u201d<\/h1>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>K\u0142okoczka po\u0142udniowa (<em>Staphylea pinnata<\/em> L., Staphyleaceae) jest gatunkiem \u015bci\u015ble chronionym, wyst\u0119puj\u0105cym na obrze\u017cach d\u0105br\u00f3w i\u00a0las\u00f3w bukowych w\u00a0po\u0142udniowo-wschodniej Polsce, g\u0142\u00f3wnie na Pog\u00f3rzu Przemysko-Dynowskim, Beskidzie Niskim i\u00a0na terenach Jury Krakowsko \u2013 Cz\u0119stochowskiej. Najbardziej wysuni\u0119te na p\u00f3\u0142noc jej stanowiska notowane s\u0105 na Roztoczu.<\/p>\n<p>Krzewy k\u0142okoczki po\u0142udniowej, o\u00a0wys. do 4 m, przypominaj\u0105 pokrojem leszczyn\u0119. P\u0119dy okrywa charakterystyczna oliwkowoszara kora z\u00a0pod\u0142u\u017cnym, bia\u0142awym paskowaniem. Li\u015bcie s\u0105 z\u0142o\u017cone, nieparzystopierzaste, 3 do 5-listkowe.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><a href=\"https:\/\/up.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Klokoczka-poludniowa.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter wp-image-269927\" src=\"https:\/\/up.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Klokoczka-poludniowa.jpg\" alt=\"\" width=\"768\" height=\"935\" \/><\/a>K\u0142okoczka po\u0142udniowa <em>Staphylea pinnata<\/em> L.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Okres kwitnienia gatunku w\u00a0lasach przypada na V-VI a\u00a0na terenach miejskich od ko\u0144ca IV do V.\u00a0 Kwiaty k\u0142okoczki s\u0105 obup\u0142ciowe, zwisaj\u0105ce, o\u00a0zar\u00f3\u017cowionych dzia\u0142kach kielicha i\u00a0bia\u0142ych, wyprostowanych p\u0142atkach korony. S\u0105 one zebrane w\u00a0okaza\u0142e, wiechowate kwiatostany.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><a href=\"https:\/\/up.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Kwiatostan-klokoczki.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter wp-image-269931\" src=\"https:\/\/up.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Kwiatostan-klokoczki.jpg\" alt=\"\" width=\"755\" height=\"567\" \/><\/a>Kwiatostan k\u0142okoczki po\u0142udniowej<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Owocem jest dekoracyjna, rozd\u0119ta torebka. Wewn\u0105trz znajduj\u0105 si\u0119 1-4 kuliste, twarde, l\u015bni\u0105ce,\u00a0 jasnobr\u0105zowe nasiona, kt\u00f3re po dojrzeniu torebki w\u00a0niej \u201eklekocz\u0105\u201d.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><a href=\"https:\/\/up.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/torebka.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter wp-image-269943\" src=\"https:\/\/up.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/torebka.jpg\" alt=\"\" width=\"767\" height=\"655\" \/><\/a>Torebki k\u0142okoczki po\u0142udniowej<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><a href=\"https:\/\/up.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/nasiona-klokoczki-2.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-269935 aligncenter\" src=\"https:\/\/up.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/nasiona-klokoczki-2.jpg\" alt=\"\" width=\"359\" height=\"457\" \/><\/a>Nasiona k\u0142okoczki po\u0142udniowej<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>K\u0142okoczka po\u0142udniowa mo\u017ce by\u0107 sadzona w\u00a0ogrodach i\u00a0parkach jako ro\u015blina o\u00a0du\u017cych walorach dekoracyjnych, dodatkowo dostarczaj\u0105ca wiosn\u0105 nektaru i\u00a0py\u0142ku dla owad\u00f3w zapylaj\u0105cych \u2013 pszcz\u00f3\u0142 miodnych, trzmieli i\u00a0much\u00f3wek. Nektar w\u00a0kwiatach k\u0142okoczki jest produkowany przez jasnozielony, pi\u0119cioramienny nektarnik, tworz\u0105cy mi\u0119sisty pok\u0142ad na zag\u0142\u0119bionym dnie kwiatowym.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/up.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/nektarik-klokoczki.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter wp-image-269939\" src=\"https:\/\/up.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/nektarik-klokoczki.jpg\" alt=\"\" width=\"809\" height=\"607\" \/><\/a><\/p>\n<p>K\u0142okoczka po\u0142udniowa by\u0142a ro\u015blin\u0105 obrz\u0119dow\u0105. Wierzono, \u017ce chroni przed z\u0142ymi mocami. Wytwarzano z\u00a0niej figurki \u015bwi\u0119tych, krzy\u017cyki, palmy wielkanocne, wi\u0105zanki i\u00a0wianki\u00a0na Bo\u017ce Cia\u0142o. Do dzi\u015b \u2013 cho\u0107 ju\u017c bardzo rzadko \u2013 wykonuje si\u0119 w\u00a0Polsce r\u00f3\u017ca\u0144ce z\u00a0jej nasion. Dzieciom dawano nasiona k\u0142okoczki na szcz\u0119\u015bcie, a\u00a0Hucu\u0142ki u\u017cywa\u0142y je do wyrobu naszyjnik\u00f3w i\u00a0bransoletek.<\/p>\n<p>Z nasion k\u0142okoczki t\u0142oczono olej do o\u015bwietlania pomieszcze\u0144 a\u00a0jej p\u0105czki i\u00a0ca\u0142e nierozwini\u0119te kwiatostany spo\u017cywano. W\u00a0Gruzji odpowiednio przyrz\u0105dzone (zakwaszone) spe\u0142niaj\u0105 rol\u0119 pospolitej potrawy. Twarde drewno k\u0142okoczki by\u0142o masowo wykorzystywane do produkcji drobnych sprz\u0119t\u00f3w domowych.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: right\"><em>Opracowanie<br \/>\n<\/em><strong>dr hab. Marzena Masierowska<\/strong>, prof. uczelni<br \/>\n<em>Katedra Botaniki i\u00a0Fizjologii Ro\u015blin<\/em><br \/>\n<em>Wydzia\u0142 Biologii \u015arodowiskowej<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>K\u0142okoczka po\u0142udniowa \u2013 \u201ek\u0142okoczka paciorkowa, krzew r\u00f3\u017ca\u0144cowy\u201d &nbsp; K\u0142okoczka po\u0142udniowa (Staphylea pinnata L., Staphyleaceae) jest gatunkiem \u015bci\u015ble chronionym, wyst\u0119puj\u0105cym na obrze\u017cach d\u0105br\u00f3w i\u00a0las\u00f3w bukowych w\u00a0po\u0142udniowo-wschodniej Polsce, g\u0142\u00f3wnie na Pog\u00f3rzu Przemysko-Dynowskim, Beskidzie Niskim i\u00a0na terenach Jury Krakowsko \u2013 Cz\u0119stochowskiej. Najbardziej wysuni\u0119te na p\u00f3\u0142noc jej stanowiska notowane s\u0105 na Roztoczu. Krzewy k\u0142okoczki po\u0142udniowej, o\u00a0wys. do 4 m, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":201,"featured_media":150310,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[24],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/srodowiskowa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/150280"}],"collection":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/srodowiskowa\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/srodowiskowa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/srodowiskowa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/201"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/srodowiskowa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=150280"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/srodowiskowa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/150280\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":150285,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/srodowiskowa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/150280\/revisions\/150285"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/srodowiskowa\/wp-json\/wp\/v2\/media\/150310"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/srodowiskowa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=150280"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/srodowiskowa\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=150280"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/srodowiskowa\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=150280"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}