{"id":148949,"date":"2024-01-08T07:39:14","date_gmt":"2024-01-08T06:39:14","guid":{"rendered":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/?p=148949"},"modified":"2024-01-15T10:47:16","modified_gmt":"2024-01-15T09:47:16","slug":"w-zdrowym-ciele-bifidobakterie-cykl-poznaj-swiat-nauki-o-zywnosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/w-zdrowym-ciele-bifidobakterie-cykl-poznaj-swiat-nauki-o-zywnosci\/","title":{"rendered":"W zdrowym ciele\u2026 bifidobakterie. Cykl: \u201ePoznaj \u015bwiat nauki o \u017cywno\u015bci\u201d"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t
\n\t

W zdrowym ciele\u2026 bifidobakterie. Cykl: \u201ePoznaj \u015bwiat nauki o \u017cywno\u015bci\u201d<\/h2>\n

Mikrobiota jelitowa odgrywa bardzo wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w wielu aspektach ludzkiego zdrowia zar\u00f3wno fizycznego, jak i psychicznego. \u015awiadcz\u0105 o tym licznie prowadzone badania, r\u00f3wnie\u017c takie, kt\u00f3re wi\u0105\u017c\u0105 zmiany w sk\u0142adzie mikrobioty z rozwojem r\u00f3\u017cnych chor\u00f3b. <\/strong>W\u015br\u00f3d niewidocznych go\u0142ym okiem mieszka\u0144c\u00f3w naszego organizmu, bakterie z rodzaju Bifidobacterium<\/em> zajmuj\u0105 wyj\u0105tkowe miejsce. S\u0105 jednymi z pierwszych kolonizator\u00f3w ludzkiego jelita, gdzie odgrywaj\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119 w zachowaniu zdrowia i r\u00f3wnowagi mikrobioty jelitowej. <\/strong><\/p>\n

Bifidobakterie zidentyfikowa\u0142 po raz pierwszy Henry Tissier w 1899 roku, jednak\u017ce nazwa rodzaju Bifidobacterium<\/em> zosta\u0142a wprowadzona dopiero w 1924 roku przez innego badacza \u2013 Sigurda Orla-Jensena i nawi\u0105zywa\u0142a do rozdwojonego kszta\u0142tu ko\u0144c\u00f3wek kom\u00f3rek charakteryzuj\u0105cego te bakterie, gdy znajdowa\u0142y si\u0119 w \u015brodowisku ubogim w substancje od\u017cywcze. To odr\u00f3\u017cnia\u0142o je od grupy bakterii kwasu mlekowego, do kt\u00f3rej wcze\u015bniej by\u0142y przypisywane. Bifidobakterie charakteryzuj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cnorodn\u0105 morfologi\u0105 kom\u00f3rek, opr\u00f3cz standardowego kszta\u0142tu laseczki mog\u0105 by\u0107 skr\u0119cone lub mie\u0107 kszta\u0142t litery V czy te\u017c Y. Do dzi\u015b zidentyfikowano ponad 40 gatunk\u00f3w i liczne podgatunki w obr\u0119bie rodzaju. Bakterie te s\u0105 Gram-dodatnie, w wi\u0119kszo\u015bci beztlenowe i zazwyczaj katalazo-ujemne. Optymalna temperatura wzrostu szczep\u00f3w Bifidobacterium<\/em> izolowanych od ludzi mie\u015bci si\u0119 w przedziale od 36 do 38 \u00b0C, podczas gdy dla szczep\u00f3w pochodzenia zwierz\u0119cego wynosi od 41 do 43 \u00b0C. \u00a0W przypadku pH, zakres 6,0 \u2013 7,0 jest optymalny dla wi\u0119kszo\u015bci szczep\u00f3w tego rodzaju. Cech\u0105 wszystkich bifidobakterii jest zdolno\u015b\u0107 metabolizowania w\u0119glowodan\u00f3w z grupy heksoz (jak np. glukoza) w tzw. szlaku \u201ebifid shunt\u201d, kt\u00f3rego najwa\u017cniejszym elementem jest enzym katalaza fruktozo-6-fosforanowa. Przez d\u0142ugi czas cecha ta stanowi\u0142a podstaw\u0119 identyfikacji bifidobakterii w skriningu \u015brodowiskowym. Bifidobakterie naturalnie zamieszkuj\u0105 przew\u00f3d pokarmowy i \u015bluz\u00f3wk\u0119 jamy ustnej oraz uk\u0142adu rozrodczego ludzi i zwierz\u0105t. Do gatunk\u00f3w Bifidobacterium<\/em>, kt\u00f3re najliczniej zasiedlaj\u0105 uk\u0142ad pokarmowy i moczowo-p\u0142ciowy u cz\u0142owieka zalicza si\u0119 takie gatunki jak B. adolescentis<\/em>, B. catenulatum<\/em>, B. longum<\/em> (subsp. lactis<\/em> i infantis<\/em>), B. breve<\/em> i B. bifidum<\/em>, z kt\u00f3rych dwa ostatnie najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 u dzieci.<\/p>\n\n\n\n
\"\"<\/td>\n\"\"<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Fot. Bifidobacterium longum<\/strong> \u2013 charakterystyczny kszta\u0142t kom\u00f3rek widoczny pod mikroskopem elektronowym (\u017ar\u00f3d\u0142o: Internet) i pod mikroskopem optycznym (badania w\u0142asne)<\/p>\n

Bifidobakterie s\u0105 jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych grup bakterii obecnych w niemowl\u0119cym przewodzie pokarmowym, promuj\u0105cych prawid\u0142owy rozw\u00f3j funkcji fizjologicznych u noworodk\u00f3w. Na wczesnych etapach \u017cycia bifidobakterie stanowi\u0105 nawet do 90% mikrobioty jelitowej niemowl\u0105t. W przypadku najm\u0142odszych organizm\u00f3w bifidobakterie odgrywaj\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119 w kszta\u0142towaniu mikrobioty jelitowej, co ma d\u0142ugotrwa\u0142y wp\u0142yw na zdrowie. S\u0105 one odpowiedzialne za wiele istotnych funkcji, takich jak wspomaganie trawienia i absorpcji sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych, produkcj\u0119 witamin (np. z grupy B i K), a tak\u017ce za ochron\u0119 przed patogenami poprzez konkurowanie o miejsce bytowania i po\u017cywienie, obni\u017canie pH tre\u015bci jelitowej produkowanie kwas\u00f3w organicznych oraz wytwarzaj\u0105c bia\u0142ka o charakterze bakteriocyn. Bifidobakterie wspomagaj\u0105 rozw\u00f3j uk\u0142adu odporno\u015bciowego niemowl\u0119cia, co jest kluczowe dla ochrony przed infekcjami i alergiami. Poprzez interakcje z kom\u00f3rkami uk\u0142adu odporno\u015bciowego w jelitach, pomagaj\u0105 one kszta\u0142towa\u0107 odpowied\u017a immunologiczn\u0105, ucz\u0105c uk\u0142ad odporno\u015bciowy rozr\u00f3\u017cniania mi\u0119dzy szkodliwymi a nieszkodliwymi antygenami. Dzi\u0119ki temu, niemowl\u0119ta maj\u0105 lepsz\u0105 zdolno\u015b\u0107 do odpierania infekcji i mniejsze ryzyko rozwoju alergii i chor\u00f3b autoimmunologicznych. Bifidobakterie moduluj\u0105 r\u00f3wnie\u017c mikrobiot\u0119 jelitow\u0105, co ma wp\u0142yw na rozw\u00f3j m\u00f3zgu i zachowanie. Badania wykaza\u0142y zwi\u0105zek mi\u0119dzy populacj\u0105 drobnoustroj\u00f3w w jelitach a rozwojem neurologicznym, w tym funkcjonowaniem poznawczym i emocjonalnym. Sk\u0142adniki wydzielane przez bifidobakterie, takie jak kr\u00f3tko\u0142a\u0144cuchowe kwasy t\u0142uszczowe (SCFA), mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na funkcjonowanie m\u00f3zgu poprzez tzw. o\u015b m\u00f3zg-jelita, wp\u0142ywaj\u0105c na procesy takie, jak uczenie si\u0119 i pami\u0119\u0107. Obecno\u015b\u0107 odpowiednio liczebnej populacji bifidobakterii \u00a0wp\u0142ywa na modulacj\u0119 metabolizmu niemowl\u0119cia. Poprzez fermentacj\u0119 b\u0142onnika i innych prebiotyk\u00f3w, produkuj\u0105 one m.in. SCFA, kt\u00f3re s\u0142u\u017c\u0105 jako \u017ar\u00f3d\u0142o energii dla kom\u00f3rek nab\u0142onka jelitowego, wspieraj\u0105 zdrowie jelit i maj\u0105 pozytywny wp\u0142yw na metabolizm og\u00f3lnoustrojowy. Dzi\u0119ki temu niemowl\u0119ta mog\u0105 lepiej wykorzystywa\u0107 sk\u0142adniki od\u017cywcze i s\u0105 chronione przed rozwojem przysz\u0142ych zaburze\u0144 metabolicznych.<\/p>\n

Obecno\u015b\u0107 odpowiednio licznej i zr\u00f3\u017cnicowanej populacji gatunk\u00f3w Bifidobacterium<\/em> w jelitach doros\u0142ych ludzi wi\u0105\u017ce si\u0119 z ograniczonym wyst\u0119powaniem wielu chor\u00f3b. Badania wykaza\u0142y, \u017ce maj\u0105 one wp\u0142yw na redukcj\u0119 ryzyka oty\u0142o\u015bci, cukrzycy typu 2, niekt\u00f3rych chor\u00f3b sercowo-naczyniowych oraz stan\u00f3w zapalnych. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ochronnych mechanizm\u00f3w wynika z antyoksydacyjnego potencja\u0142u bifidobakterii. Warto r\u00f3wnie\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na dzia\u0142anie wybranych szczep\u00f3w w kierunku hamowania rozwoju niekt\u00f3rych nowotwor\u00f3w (nowotw\u00f3r jelita grubego, czerniak), kt\u00f3ra prawdopodobnie wynika ze zdolno\u015bci pobudzania kom\u00f3rek gospodarza do produkcji czynnik\u00f3w przeciwzapalnych oraz produkowania m.in. sprz\u0119\u017conego kwasu linolowego (CLA). Substancja ta hamuje syntez\u0119 DNA i ogranicza niekontrolowan\u0105 proliferacj\u0119, wprowadzaj\u0105c kom\u00f3rki nowotworowe w stan apoptozy.<\/p>\n

Dieta odgrywa kluczow\u0105 rol\u0119 w utrzymaniu odpowiedniej populacji Bifidobacterium<\/em>. Wraz z wiekiem liczebno\u015b\u0107 tych bakterii spada, u doros\u0142ego cz\u0142owieka stanowi 2-15% populacji mikrobioty jelitowej. Jednak\u017ce produkty bogate w b\u0142onnik, prebiotyki (np. inulina, fruktooligosacharydy) oraz zr\u00f3\u017cnicowane sk\u0142adniki od\u017cywcze sprzyjaj\u0105 rozwojowi tych bakterii. W przypadku niemowl\u0105t i ma\u0142ych dzieci naturalnym \u017ar\u00f3d\u0142em substancji o charakterze prebiotycznym jest mleko matki. Dieta uboga w te elementy mo\u017ce prowadzi\u0107 do zmniejszenia ich r\u00f3\u017cnorodno\u015bci i liczebno\u015bci, a w po\u0142\u0105czeniu np. z antybiotykoterapi\u0105 spowoduje powa\u017cn\u0105 dysbioz\u0119.<\/p>\n

Fakt przypisywania bifidobakteriom w\u0142a\u015bciwo\u015bci probiotycznych si\u0119ga pocz\u0105tku XX wieku. Zaliczano je do mikroorganizm\u00f3w pozwalaj\u0105cych zwalcza\u0107 bakteryjne zatrucia pokarmowe, podawane by\u0142y wraz z bakteriami kwasu mlekowego w naturalnie fermentowanych napojach i produktach mlecznych. Na przestrzeni 100 lat zainteresowanie bifidobakteriami ros\u0142o, cho\u0107 z przerwami. Entuzjazm zwi\u0105zany z odkryciem nowej grupy drobnoustroj\u00f3w o ciekawych cechach studzi\u0142y problemy z hodowaniem bifidobakterii w warunkach laboratoryjnych. Niekt\u00f3re szczepy, jako \u015bcis\u0142e beztlenowce, nie pozwala\u0142y si\u0119 bada\u0107. Dopiero rozw\u00f3j technik hodowlanych i molekularnych umo\u017cliwi\u0142 wyja\u015bnienie z\u0142o\u017cono\u015bci kolejnych mechanizm\u00f3w dzia\u0142ania tych drobnoustroj\u00f3w na organizmy zwierz\u0119ce. Badania prowadzone s\u0105 w pierwszej kolejno\u015bci w spos\u00f3b po\u015bredni, wykorzystuj\u0105c hodowle linii kom\u00f3rkowych nab\u0142onka jelita oraz modele zwierz\u0119ce. Kolejnym etapem s\u0105 randomizowane badania kliniczne.<\/p>\n

Mimo rozleg\u0142ej wiedzy na temat Bifidobacterium<\/em>, nadal istniej\u0105 obszary niezbadane, zw\u0142aszcza w kontek\u015bcie interakcji mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi gatunkami bakterii i ich wp\u0142ywu na zdrowie cz\u0142owieka. Przysz\u0142e badania mog\u0105 dostarczy\u0107 nowych informacji na temat tych mikroorganizm\u00f3w. Bifidobakterie s\u0105 nieod\u0142\u0105cznym i kluczowym elementem mikrobioty jelitowej. Ich rola w utrzymaniu zdrowia jelit, a przez to ca\u0142ego organizmu, jest nie do przecenienia. Dieta bogata w sk\u0142adniki od\u017cywcze sprzyjaj\u0105ce ich rozwojowi oraz racjonalna suplementacja probiotykami zawieraj\u0105cymi przebadane szczepy Bifidobacterium<\/em>, szczeg\u00f3lnie po antybiotykoterapii czy chemioterapii, mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do poprawy zdrowia i samopoczucia.<\/p>\n

Badania zwi\u0105zane z poszukiwaniem nowych izolat\u00f3w bifidobakterii charakteryzuj\u0105cych si\u0119 udokumentowanymi w\u0142a\u015bciwo\u015bciami probiotycznymi realizowane s\u0105 obecnie w Katedrze Biotechnologii, Mikrobiologii i \u017bywienia Cz\u0142owieka, na Wydziale Nauk o \u017bywno\u015bci i Biotechnologii Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie w ramach projektu badawczego PRELUDIUM nr 2018\/29\/N\/NZ9\/02421 finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki. Podczas prac badawczych pozyskano ponad 100 izolat\u00f3w bifidobakterii, kt\u00f3re poddano nast\u0119pnie licznym testom genetycznym i biochemicznym, by ostatecznie uzyska\u0107 5 szczep\u00f3w wykazuj\u0105cych wyj\u0105tkowo ciekawe cechy probiotyczne, w tym w\u0142a\u015bciwo\u015bci adhezyjne, m.in. przyleganie do kom\u00f3rek nab\u0142onka jelita, zar\u00f3wno zdrowych, jak i zmienionych procesem nowotworzenia. Daje to nadziej\u0119 na stworzenie w przysz\u0142o\u015bci probiotycznych lek\u00f3w dla dzieci i doros\u0142ych zawieraj\u0105cych dobrze scharakteryzowane i przebadane bifidobakterie.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

    \n
  1. Arboleya S, Watkins C, Stanton C, Ross RP. (2016) Gut Bifidobacteria Populations in Human Health and Aging. Frontiers in Microbiology<\/em> 7:1204. doi:10.3389\/fmicb.2016.01204.<\/li>\n
  2. Libudzisz Z., Walczak P., Bardowski J. (2004) Bakterie fermentacji mlekowej. pp. 7-22. Wydawnictwo Politechniki \u0141\u00f3dzkiej<\/em>, \u0141\u00f3d\u017a.<\/li>\n
  3. Russell D. A., Ross R. P., Fitzgerald G. F., Stanton C. (2011) Metabolic activities and probiotic potential of bifidobacteria J. Food Microbiol. <\/em>149: 88-105.<\/li>\n
  4. Tang, J., Wei, Y., Pi, C. et al. The therapeutic value of bifidobacteria in cardiovascular disease. npj Biofilms Microbiomes 9, 82 (2023). https:\/\/doi.org\/10.1038\/s41522-023-00448-7<\/li>\n
  5. Ventura M.,\u00a0Turroni F.,\u00a0Lugli G. A.,\u00a0van Sinderen D. (2014) Bifidobacteria and humans: Our special friends, from ecological to genomics perspectives<\/a>. Sci. Food Agr. <\/em>94: 163-168.<\/li>\n
  6. Rossi et al. (2020). Riboflavin Biosynthesis and Overproduction by a Derivative of the Human Gut Commensal Bifidobacterium longum subsp. infantis ATCC 15697. Frontiers in Microbiology. 11. 573335. 10.3389\/fmicb.2020.573335.<\/li>\n<\/ol>\n

    \u00a0<\/p>\n

    Autor: dr in\u017c. Elwira Komo\u0144-Janczara
    Katedra Biotechnologii, Mikrobiologii i \u017bywienia Cz\u0142owieka<\/p>\n <\/div>\n\t\t\t\t\t\t <\/div>\n\t\t\t\t

    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/section>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    W zdrowym ciele\u2026 bifidobakterie. Cykl: \u201ePoznaj \u015bwiat nauki o\u00a0\u017cywno\u015bci\u201d Mikrobiota jelitowa odgrywa bardzo wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w\u00a0wielu aspektach ludzkiego zdrowia zar\u00f3wno fizycznego, jak i\u00a0psychicznego. \u015awiadcz\u0105 o\u00a0tym licznie prowadzone badania, r\u00f3wnie\u017c takie, kt\u00f3re wi\u0105\u017c\u0105 zmiany w\u00a0sk\u0142adzie mikrobioty z\u00a0rozwojem r\u00f3\u017cnych chor\u00f3b. W\u015br\u00f3d niewidocznych go\u0142ym okiem mieszka\u0144c\u00f3w naszego organizmu, bakterie z\u00a0rodzaju Bifidobacterium zajmuj\u0105 wyj\u0105tkowe miejsce. S\u0105 jednymi z\u00a0pierwszych kolonizator\u00f3w […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":149010,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"elementor_header_footer","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/148949"}],"collection":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=148949"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/148949\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":149014,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/148949\/revisions\/149014"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/media\/149010"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=148949"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=148949"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=148949"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}