{"id":148183,"date":"2023-10-13T10:39:03","date_gmt":"2023-10-13T08:39:03","guid":{"rendered":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/?p=148183"},"modified":"2023-10-23T12:56:21","modified_gmt":"2023-10-23T10:56:21","slug":"stosowanie-probiotykow-u-dzieci-z-zaburzeniami-mikrobiota","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/stosowanie-probiotykow-u-dzieci-z-zaburzeniami-mikrobiota\/","title":{"rendered":"Stosowanie probiotyk\u00f3w u dzieci z zaburzeniami mikrobiota"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"148183\" class=\"elementor elementor-148183\" data-elementor-settings=\"[]\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-inner\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-section-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-edfc70a elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"edfc70a\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-row\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-e78de3b\" data-id=\"e78de3b\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-column-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8416bca elementor-widget elementor-widget-m5c\" data-id=\"8416bca\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"m5c.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<section class=\"mn-m5-c mn-m5-d2 mn-bg-white\">\n\t<div class=\"mn-grid\">\n\t\t\t\t<div class=\"mn-content mn-grid-9\">\n\t\t\t                <div class=\"mn-content-block active\">\n\t                                                        <div class=\"block-text\">\n\t                                        <h2><strong>Stosowanie probiotyk\u00f3w u&nbsp;dzieci z&nbsp;zaburzeniami mikrobiota <\/strong><\/h2>\n<p><strong>Sk\u0105d bior\u0105 si\u0119 drobnoustroje w&nbsp;organizmie dziecka? Czym s\u0105 probiotyki i&nbsp;jakie s\u0105 obecne zalecenia do ich stosowania? Odpowiedzi na te inne pytania dowiemy si\u0119 z&nbsp;kolejnego artyku\u0142u z&nbsp;cyklu \u201ePoznaj \u015bwiat nauk o&nbsp;\u017cywno\u015bci\u201d.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-full wp-image-370522\" src=\"https:\/\/up.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/AdobeStock_291472203.jpeg\" alt=\"dziecko karmione piersi\u0105 mamy\" width=\"1200\" height=\"801\" \/><br \/><strong>Mikrobita dziecka w&nbsp;okresie prenatalnym i&nbsp;postnatalnym<\/strong><\/p>\n<p>Organizm ma\u0142ego dziecka zawiera zr\u00f3\u017cnicowany zesp\u00f3\u0142 mikroorganizm\u00f3w wyst\u0119puj\u0105cych wewn\u0105trz i&nbsp;na zewn\u0105trz jego cia\u0142a, kt\u00f3ry nazywamy mikrobiot\u0105. Pocz\u0105tki kolonizacji nast\u0119puj\u0105 jeszcze w&nbsp;trakcie rozwoju prenatalnego dziecka co potwierdza obecno\u015b\u0107 bakterii w&nbsp;pierwszym kale \u2013 sm\u00f3\u0142ce [1], p\u0142ynie owodniowym [2], krwi p\u0119powinowej [3], \u0142o\u017cysku[4] czy b\u0142onach p\u0142odowych [5]. Podczas trwania ci\u0105\u017cy mikrobiota matki oddzia\u0142uje na \u015brodowisko wewn\u0105trzmaciczne poprzez translokacj\u0119 bakterii od matki do p\u0142odu drog\u0105 krwiopochodn\u0105. Dlatego na tym etapie \u017cycia, dziecko przestaje by\u0107 ja\u0142owe a&nbsp;drobnoustroje mog\u0105 pochodzi\u0107 min.: z&nbsp;jamy ustnej, przewodu pokarmowego lub pochwy matki. W&nbsp;zwi\u0105zku z&nbsp;tym wa\u017cne jest aby przysz\u0142a mama przed zaj\u015bciem w&nbsp;ci\u0105\u017c\u0119 zadba\u0142a nie tylko o&nbsp;odpowiedni\u0105 diet\u0119 zgodn\u0105 z&nbsp;Piramid\u0105 Zdrowego \u017bywienia i&nbsp;Aktywno\u015bci Fizycznej\u00a0 promowan\u0105 przez I\u017b\u017b, suplementacj\u0119 kwasu foliowego, \u017celaza czy witaminy D3 ale r\u00f3wnie\u017c o&nbsp;wyleczenie pr\u00f3chnicy z\u0119b\u00f3w i&nbsp;stan\u00f3w zapalnych jamy ustnej, przewodu pokarmowego, pochwy czy ograniczenie innych czynnik\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 zaburzy\u0107 mikrobiot\u0119 dziecka tj.: stres czy l\u0119k.<\/p>\n<p>Kolejnym \u017ar\u00f3d\u0142em drobnoustroj\u00f3w dla noworodka s\u0105 drogi rodne matki, gdzie podczas porodu naturalnego dziecko pozyskuje min. bakterie kwasu mlekowe (LAB ang. Lactic Acid Bacteria) \u00a0g\u0142\u00f3wnie z&nbsp;rodzaju<em> Lactobacillus.<\/em> Natomiast po porodzie bezcenne zasoby bakterii mlekowych g\u0142ownie<em> Bifidobacterium, Lactococcus, Lactobacillus<\/em> otrzymuje wraz z&nbsp;kobiecym mlekiem podczas karmienia naturalnego, inne za\u015b rodzaje bakterii np.: <em>Staphylococcus, Propionibacterium<\/em> pochodz\u0105 ze sk\u00f3ry matki oraz \u015brodowiska zewn\u0119trznego. Wiek ci\u0105\u017cowy jest r\u00f3wnie\u017c wa\u017cnym czynnikiem postnatalnym determinuj\u0105cym mikrobiot\u0119 jelitow\u0105 noworodka, szczeg\u00f3lnie je\u015bli dziecko rodzi si\u0119 przedwcze\u015bnie (mi\u0119dzy 23-36 tygodniem \u017cycia) i&nbsp;jest nara\u017cone na fizjologiczn\u0105 niedojrza\u0142o\u015b\u0107\u00a0 przewodu pokarmowego, antybiotykoterapi\u0119 lub przed\u0142u\u017con\u0105 hospitalizacj\u0119 co skutkuje u&nbsp;wcze\u015bniak\u00f3w obecno\u015bci\u0105 drobnoustroj\u00f3w patogennych z&nbsp;rodziny <em>Enterobacteriaceae<\/em> i&nbsp;rodzaju <em>Clostridium <\/em>[6]. U&nbsp;noworodk\u00f3w urodzonych o&nbsp;czasie czyli po 36 tygodniu \u017cycia, dominuj\u0105 bakterie mlekowe z&nbsp;rodzaju <em>Bifidobacterium, Lactobacillus i&nbsp;Streptococcus.<\/em><\/p>\n<p><strong>Zaburzenia mikrobiota u&nbsp;dzieci<\/strong><\/p>\n<p>Zaburzenia mikrobiota czyli naturalnego sk\u0142adu mikrobiologicznego organizmu dzieci zwane dysbiozami mog\u0105 by\u0107 spowodowane r\u00f3\u017cnymi czynnikami. Do g\u0142\u00f3wnych zalicza si\u0119:<\/p>\n<ul>\n<li>por\u00f3d przez cesarskie ci\u0119cie, kiedy noworodek nie ma bezpo\u015bredniego kontaktu z&nbsp;bakteriami bytuj\u0105cymi w&nbsp;drogach rodnych matki;<\/li>\n<li>brak naturalnego karmienia dziecka mlekiem matki co uniemo\u017cliwia naturalny kontakt z&nbsp;LAB wyst\u0119puj\u0105cymi w&nbsp;kobiecym mleku;<\/li>\n<li>stosowanie antybiotyk\u00f3w o&nbsp;dzia\u0142aniu przeciwbakteryjnym i&nbsp;przeciwgrzybiczym co niszczy naturaln\u0105 mikrobiot\u0119 dziecka otrzyman\u0105 w&nbsp;czasie porodu naturalnego i&nbsp;karmienia piersi\u0105;<\/li>\n<li>stosowanie lek\u00f3w steroidowych i&nbsp;immunosupresyjnych, kt\u00f3re os\u0142abiaj\u0105 dzia\u0142anie uk\u0142adu immunologicznego co skutkuje zmianami mikrobiota;<\/li>\n<li>niew\u0142a\u015bciwa dieta bogata w&nbsp;\u017cywno\u015b\u0107 przetworzon\u0105, po obr\u00f3bce termicznej a&nbsp;pozbawiona \u017cywno\u015bci poddanej fermentacji mlekowej, kt\u00f3ra zawiera du\u017ce ilo\u015bci LAB;<\/li>\n<li>nadmierna higienizacja \u017cycia dziecka poprzez ograniczanie kontaktu z&nbsp;mikroorganizmami \u015brodowiskowymi bytuj\u0105cymi np.: na ro\u015blinach i&nbsp;zwierz\u0119tach, zbyt cz\u0119ste mycie dziecka z&nbsp;zastosowaniem du\u017cej ilo\u015bci myd\u0142a, \u017celi, balsam\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00a0Okres noworodkowy jest szczeg\u00f3lnie wa\u017cny dla prawid\u0142owej kolonizacji cia\u0142a dziecka . Determinuje dalszy rozw\u00f3j i&nbsp;funkcjonowanie organizmu niemowlaka. Nieprawid\u0142owo\u015bci w&nbsp;kolonizacji organizmu dziecka przez drobnoustroje na tym etapie \u017cycia mog\u0105 skutkowa\u0107 szeregiem chor\u00f3b w&nbsp;wieku p\u00f3\u017aniejszym [7].<\/p>\n<p><strong>Probiotyki i&nbsp;ich zastosowanie w&nbsp;leczeniu dzieci<\/strong><\/p>\n<p>Problemy zwi\u0105zane z&nbsp;zaburzeniami mikrobiota organizmu dziecka , szczeg\u00f3lnie przewodu pokarmowego mog\u0105 by\u0107 ograniczone poprzez podawanie probiotyk\u00f3w. Definiujemy je wg. WHO\/FAO jako \u017cywe mikroorganizmy,\u00a0 kt\u00f3re podane w&nbsp;odpowiednich ilo\u015bciach wywo\u0142uj\u0105 korzystne skutki zdrowotne. Probiotyki stosowane w&nbsp;medycynie pediatrycznej modyfikuj\u0105 sk\u0142ad mikrobioty dziecka i&nbsp;s\u0105 obiecuj\u0105c\u0105 alternatyw\u0105 terapeutyczn\u0105 w&nbsp;leczeniu i&nbsp;profilaktyce chor\u00f3b dzieci\u0119cych przewodu pokarmowego.<\/p>\n<p>W Polsce w&nbsp;probiotykoterapii najcz\u0119\u015bciej stosuje si\u0119 probiotyki b\u0119d\u0105ce lekami OTC lub suplementami diety, kt\u00f3re zawieraj\u0105 kultury bakterii fermentacji mlekowej g\u0142\u00f3wnie z&nbsp;rodzaju <em>Lactobacillus ssp., Bifidobacterium ssp., Streptococcus ssp. <\/em>lub dro\u017cd\u017ce<em> Saccharomyces boulardii <\/em>[8].<\/p>\n<p>W 2023 roku Europejskie Towarzystwo Gastroenterologii, Hepatologii i&nbsp;\u017bywienia Dzieci (ESPGHAN), kt\u00f3re zajmuje si\u0119 mikrobiomem jelitowym i&nbsp;jego modyfikacjami, zaktualizowa\u0142o zalecenia dotycz\u0105ce stosowania probiotyk\u00f3w w&nbsp;leczeniu wybranych zaburze\u0144 \u017co\u0142\u0105dkowo-jelitowych u&nbsp;dzieci tj: ostre zapalenie \u017co\u0142\u0105dka i&nbsp;jelit, zapobieganie biegunce zwi\u0105zanej z&nbsp;antybiotykoterapi\u0105 i&nbsp;biegunce szpitalnej, martwicze zapalenie jelit, leczenie zaka\u017ce\u0144 <em>Helicobacter pylori<\/em> oraz czynno\u015bciowych b\u00f3l\u00f3w brzucha i&nbsp;kolki niemowl\u0119cej.<\/p>\n<p>W ostrym zapaleniu \u017co\u0142\u0105dka i&nbsp;jelit u&nbsp;dzieci zaleca si\u0119 obecnie spo\u017cywanie <em>Lacticaseibacillus rhamnosus (L.rhamnosus<\/em>) GG (w dawce \u226510<sup>10<\/sup> CFU\/dob\u0119, przez 5\u20137 dni) co powoduje skr\u00f3cenie czasu trwania biegunki i&nbsp;d\u0142ugo\u015b\u0107 hospitalizacji. Poleca si\u0119 r\u00f3wnie\u017c <em>Saccharomyces boulardii<\/em> (w dawce 250\u2013750 mg\/dob\u0119 przez 5\u20137 dni), <em>Limosilactobacillus reuteri (L. reuteri<\/em>) DSM 17938 (w dawkach dziennych od 1\u2009\u00d7\u200910<sup>8<\/sup> do 4\u2009\u00d7\u200910<sup>8<\/sup> CFU przez 5 dni) \u00a0oraz <em>L. rhamnosus<\/em> 19070-2 i&nbsp;<em>L reuteri<\/em> DSM 12246 (w dawce 2\u2009\u00d7\u200910<sup>10<\/sup> CFU dla ka\u017cdego szczepu przez 5 dni) poniewa\u017c istniej\u0105 dowody na skr\u00f3cenie czasu trwania biegunki. Zapobieganie biegunce poantybiotykowej (ang. AAD &#8211; antibiotic-associated diarrhea) polega na stosowaniu du\u017cych dawek <em>Saccharomyces boulardii <\/em>\u00a0(\u22655 miliard\u00f3w CFU\/dob\u0119) lub <em>L. rhamnosus<\/em> GG rozpoczynanych jednocze\u015bnie z&nbsp;antybiotykoterapi\u0105 w&nbsp;celu zapobiegania AAD u&nbsp;pacjent\u00f3w ambulatoryjnych i&nbsp;hospitalizowanych dzieci. W&nbsp;przeciwdzia\u0142aniu biegunce szpitalnej zaleca si\u0119 stosowanie <em>L. rhamnosus<\/em> GG (co najmniej 10<sup>9 <\/sup>CFU\/dob\u0119) na czas pobytu w&nbsp;szpitalu. W&nbsp;celu zmniejszenia ryzyka martwiczego zapalenia jelit u&nbsp;wcze\u015bniak\u00f3w, pod warunkiem spe\u0142nienia wszystkich wymog\u00f3w bezpiecze\u0144stwa, mo\u017cna zaleci\u0107 <em>L. rhamnosus<\/em> GG (w dawce od 1\u2009\u00d7\u200910<sup>9 <\/sup>CFU do 6\u2009\u00d7\u200910<sup>9<\/sup> CFU) lub po\u0142\u0105czenie <em>Bifidobacterium infantis<\/em> BB-02<em>, Bifidobacterium lactis<\/em> BB-12 i&nbsp;<em>Streptococcus thermophilus<\/em> TH-4 (w st\u0119\u017ceniu od 3,0 do 3,5\u2009\u00d7\u200910<sup>8<\/sup> CFU dla ka\u017cdego szczepu). Natomiast w&nbsp;zaka\u017ceniach <em>Helicobacter pylori<\/em> podaje si\u0119 <em>Saccharomyces boulardii <\/em>\u00a0w celu zwi\u0119kszenia odsetka eradykacji i&nbsp;zmniejszenia dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych ze strony przewodu pokarmowego. W&nbsp;kolce niemowl\u0119cej za\u015b \u00a0poleca si\u0119 <em>L. reuteri<\/em> DSM 17938 (10<sup>8<\/sup> CFU\/dzie\u0144 przez co najmniej 21 dni) lub <em>B. lactis<\/em> BB-12 (10<sup>8<\/sup> CFU\/dzie\u0144, przez 21\u201328 dni). <em>L. reuteri<\/em> DSM 17938 (w dawce od 10<sup>8<\/sup> CFU do 2\u2009\u00d7\u200910<sup>8<\/sup> CFU\/dob\u0119) nale\u017cy podawa\u0107 w&nbsp;funkcjonalnym zespole b\u00f3lowym brzucha za\u015b w&nbsp;celu zmniejszenia nat\u0119\u017cenia b\u00f3lu u&nbsp;dzieci z&nbsp;czynno\u015bciowymi b\u00f3lami brzucha podawa\u0107 nale\u017cy <em>L. rhamnosus<\/em> GG (w dawce od 10<sup>9<\/sup> CFU do 3\u2009\u00d7\u200910<sup>9<\/sup> CFU dwa razy dziennie).<\/p>\n<p>Niestety w&nbsp;leczeniu dzieci z&nbsp;chorob\u0105 zapaln\u0105 jelit, z&nbsp;wrzodziej\u0105cym zapaleniem jelita grubego, w&nbsp;chorobie Le\u015bniowskiego-Crohna, zaparciach funkcjonalnych, zaparciach czynno\u015bciowych, nietolerancji glutenu, przero\u015bcie bakteryjnym jelita cienkiego oraz zapaleniu trzustki ze wzgl\u0119du na niewystarczaj\u0105ce dowody nie mo\u017cna sformu\u0142owa\u0107 zalece\u0144 do stosowaniu probiotyk\u00f3w [9].<\/p>\n<p><strong>Podsumowanie<\/strong><\/p>\n<p>Pomimo licznych przyczyn zaburze\u0144 mikrobiota przewodu pokarmowego u&nbsp;dzieci jednym ze sposob\u00f3w powrotu do homeostazy mikrobiologicznej organizmu jest stosowanie probiotyk\u00f3w. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107 o&nbsp;tym, \u017ce u\u017cycie odpowiedniego szczepu LAB czy dro\u017cd\u017cy oraz dawkowanie jest zale\u017cne od wynik\u00f3w przeprowadzonych wcze\u015bniej bada\u0144 klinicznych potwierdzaj\u0105cych skuteczno\u015b\u0107 terapii. Du\u017cym wsparciem kuracji probiotykowej mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c zastosowanie \u017cywno\u015bci bogatej w&nbsp;LAB takiej jak: jogurty, ma\u015blanki, zsiad\u0142e mleko, kapusta kwaszona, og\u00f3rki kwaszone i&nbsp;inne, powsta\u0142ej w&nbsp;wyniki fermentacji mlekowej.<\/p>\n<p><strong>Literatura:<\/strong><\/p>\n<p>[1] Jimenez E., Mar\u00edn M.L., Mart\u00edn R. i&nbsp;wsp. Is meconium from healthy newborns actually sterile? <em>Res Microbiol.<\/em> 2008;159:187-193.<\/p>\n<p>[2] DiGiulio D.B., Romero R., Amogan H.P. Microbial prevalence, diversity and abundance in amniotic fluid during preterm labor: a&nbsp;molecular and culture-based investigation. <em>PLOS ONE<\/em> 2008;26:e3056.<\/p>\n<p>[3] Jimenez E., Fern\u00e1ndez L., Mar\u00edn M.L. Isolation of commensal bacteria from umbilical cord blood of healthy neonates born by cesarean section. <em>Curr<\/em><em>Microbiol.<\/em> 2005;51:270-274.<\/p>\n<p>[4] Aagaard K., Ma J., Antony K.M. i&nbsp;wsp. The placenta harbors a&nbsp;unique microbiome<em>. Sci Transl Med<\/em>. 2014;21:237.<\/p>\n<p>[5] Steel J.H., Malatos S., Kennea N. i&nbsp;wsp. Bacteria and inflammatory cells in fetal membranes do not always cause preterm labor. <em>Pediatr Res.<\/em>2005;57:404-411.<\/p>\n<p>[6] Bartnicka A., Ga\u0142\u0119cka M., Mazela J. Wp\u0142yw czynnik\u00f3w prenatalnych i&nbsp;postnatalnych na mikrobiot\u0119 jelitow\u0105 noworodk\u00f3w. <em>Standardy Medyczne\/Pediatria<\/em>. 2016; 172. 13: 165-172.<\/p>\n<p>[7] Cukrowska B., Klewicka E. Programowanie mikrobiotyczne \u2013 homeostaza mikrobioty jelitowej a&nbsp;ryzyko chor\u00f3b cywilizacyjnych. <em>Stand Med Pediatr<\/em>.2014;11:913-922.<\/p>\n<p>[8] Pytka M.B., Go\u0142da S., Kanadys K., Kszta\u0142towanie zdrowia dziecka na przyk\u0142adzie spo\u017cycia probiotyk\u00f3w w&nbsp;w\u015br\u00f3d dzieci w&nbsp;wieku 1-6 lat<em>. Fides et Ratio<\/em>. 2020. 3 (43): 138-150.<\/p>\n<p>[9] <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/?term=Szajewska+H&amp;cauthor_id=36219218\">Szajewska<\/a> H.,\u00a0Berni Canani R., \u00a0<a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/?term=Domell%C3%B6f+M&amp;cauthor_id=36219218\">Domell\u00f6f<\/a> M.,\u00a0i wsp. \u00a0Probiotics for the Management of Pediatric Gastrointestinal Disorders: Position Paper of the ESPGHAN Special Interest Group on Gut Microbiota and Modifications. <em>J. Pediatr Gastroenterol Nutr<\/em>. 2023 Feb 1;76(2):232-247.<\/p>\n<p style=\"text-align: right\"><strong>Dr in\u017c. n. biol. Monika Barbara Pytka<br \/><\/strong><strong>Katedra Biotechnologii, Mikrobiologii i&nbsp;\u017bywienia Cz\u0142owieka<br \/><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">***<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><em>[Cykl \u201ePoznaj \u015bwiat nauki o\u00a0\u017cywno\u015bci\u201d to seria artyku\u0142\u00f3w popularnonaukowych przygotowywanych przez naukowc\u00f3w z\u00a0Wydzia\u0142u Nauk o\u00a0\u017bywno\u015bci i\u00a0Biotechnologii Uniwersytetu Przyrodniczego w\u00a0Lublinie].<\/em><\/p>\n                                        <\/div>\n\t\t\t\t\t\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/section>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Stosowanie probiotyk\u00f3w u\u00a0dzieci z\u00a0zaburzeniami mikrobiota Sk\u0105d bior\u0105 si\u0119 drobnoustroje w\u00a0organizmie dziecka? Czym s\u0105 probiotyki i\u00a0jakie s\u0105 obecne zalecenia do ich stosowania? Odpowiedzi na te inne pytania dowiemy si\u0119 z\u00a0kolejnego artyku\u0142u z\u00a0cyklu \u201ePoznaj \u015bwiat nauk o\u00a0\u017cywno\u015bci\u201d.\u00a0 Mikrobita dziecka w\u00a0okresie prenatalnym i\u00a0postnatalnym Organizm ma\u0142ego dziecka zawiera zr\u00f3\u017cnicowany zesp\u00f3\u0142 mikroorganizm\u00f3w wyst\u0119puj\u0105cych wewn\u0105trz i\u00a0na zewn\u0105trz jego cia\u0142a, kt\u00f3ry nazywamy [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":148308,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"elementor_header_footer","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/148183"}],"collection":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=148183"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/148183\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":148312,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/148183\/revisions\/148312"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/media\/148308"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=148183"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=148183"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=148183"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}