{"id":147110,"date":"2023-06-16T13:43:35","date_gmt":"2023-06-16T11:43:35","guid":{"rendered":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/?p=147110"},"modified":"2023-06-19T12:57:49","modified_gmt":"2023-06-19T10:57:49","slug":"zywnosc-bogata-w-kwasy-n-3-wspomaga-leczenie-depresji-cykl-poznaj-swiat-nauk-o-zywnosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/zywnosc-bogata-w-kwasy-n-3-wspomaga-leczenie-depresji-cykl-poznaj-swiat-nauk-o-zywnosci\/","title":{"rendered":"\u017bywno\u015b\u0107 bogata w kwasy N-3 wspomaga leczenie depresji. Cykl \u201ePoznaj \u015bwiat nauk o \u017cywno\u015bci\u201d."},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t
\n\t

Jaki zwi\u0105zek ma depresja z kwasami N-3? Zapraszamy do przeczytania kolejnego artyku\u0142u z cyklu: \u201ePoznaj \u015bwiat nauk o \u017cywno\u015bci\u201d przygotowanego przez naszych naukowc\u00f3w z Wydzia\u0142u Nauk o \u017bywno\u015bci i Biotechnologii. <\/strong><\/p>\n

\u017bywno\u015b\u0107 bogata w kwasy N-3 wspomaga leczenie depresji.<\/strong><\/p>\n

W ostatnich latach nast\u0105pi\u0142 znacz\u0105cy wzrost liczby os\u00f3b ze zdiagnozowanymi zaburzeniami depresyjnymi, cierpi na nie ponad 300 milion\u00f3w os\u00f3b (Firth i\u00a0in., 2019). Z danych Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, \u017ce refundowane leki przeciwdepresyjne w 2021 r. wykupi\u0142o 1,5 mln os\u00f3b i by\u0142o to wzrost o 59% na przestrzeni 10 lat (NFZ, 2023). Wed\u0142ug WHO depresja do 2030 roku b\u0119dzie g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 niepe\u0142nosprawno\u015bci na ca\u0142ym \u015bwiecie (Bains i\u00a0in., 2020). Leczenie farmakologiczne tej choroby wykazuje skuteczno\u015b\u0107 u co trzeciej osoby, a\u00a0jej nawr\u00f3t obserwuje si\u0119 u 50% wyleczonych przypadk\u00f3w (Lassale i\u00a0in., 2019). Z tego wzgl\u0119du poszukuje si\u0119 nowych metod, wspomagaj\u0105cych terapi\u0119 depresji. Wiele bada\u0144 potwierdzi\u0142o, \u017ce istnieje zwi\u0105zek pomi\u0119dzy niekt\u00f3rymi sk\u0142adnikami \u017cywno\u015bci a\u00a0wyst\u0119powaniem depresji (Firth i\u00a0in., 2020). Wskazuje si\u0119 na takie sk\u0142adniki jak: kwasy n-3, polifenole, probiotyki i prebiotyki, a tak\u017ce niekt\u00f3re witaminy i sk\u0142adniki mineralne (Dinan i in. 2019). Zwi\u0119kszenie \u015bwiadomo\u015bci chorych i w\u0142\u0105czenie do diety odpowiedniej \u017cywno\u015bci mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 pomocne w poprawie skuteczno\u015bci leczenia.<\/p>\n

\"\"Kwasy t\u0142uszczowe omega-3 nale\u017c\u0105 do grupy wielonienasyconych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych (PUFA) i pe\u0142ni\u0105 wiele istotnych funkcji. Do kwas\u00f3w n-3 zalicza si\u0119 kwas alfa-linolenowy (ALA), z kt\u00f3rego przekszta\u0142ce\u0144 mog\u0105 powsta\u0107\u00a0zawieraj\u0105ce wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 wi\u0105za\u0144 podw\u00f3jnych kwasy takie jak: kwas eikozapentaenowy (EPA) oraz kwas dokozaheksaenowy (DHA). Centralny uk\u0142ad nerwowy zawiera znaczne st\u0119\u017cenia PUFA, gdzie kwas DHA stanowi oko\u0142o 10 – 15% wszystkich kwas\u00f3w t\u0142uszczowych w\u00a0m\u00f3zgu (Larrieu i\u00a0Laye, 2018).<\/p>\n

Niedobory kwas\u00f3w n-3 w organizmie s\u0105 zwi\u0105zane z\u00a0zaburzeniami w\u00a0neurotransmisji przeka\u017anik\u00f3w nerwowych, uczestnicz\u0105cych w\u00a0zaburzeniach nastroju takich jak: noradrenalina, serotonina oraz dopamina. Suplementacja EPA jest w stanie przywr\u00f3ci\u0107 r\u00f3wnowag\u0119 w funkcjonowaniu osi HPA i oddzia\u0142ywanie\u00a0 neuroprzeka\u017anik\u00f3w (Farioli-Vecchioli i\u00a0in., 2018).<\/p>\n

Przeciwdepresyjne w\u0142a\u015bciwo\u015bci kwas\u00f3w omega-3 mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c wynika\u0107 z ich dzia\u0142ania przeciwzapalnego. Kwasy te hamuj\u0105 syntez\u0119 cytokin prozapalnych, a\u00a0kwas EPA wp\u0142ywa na zmniejszenie wytwarzania metabolit\u00f3w kwasu arachidonowego, kt\u00f3re powoduj\u0105 stany zapalne. Kwasy z grupy n-3 wykazuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142anie antyoksydacyjne, hamuj\u0105 wytwarzanie wolnych rodnik\u00f3w powstaj\u0105cych m.in. podczas stanu zapalnego (Song i in., 2016). Udowodniono ich korzystny wp\u0142yw na p\u0142ynno\u015bci b\u0142on kom\u00f3rkowych.<\/p>\n

Dzia\u0142anie przeciwzapalne mo\u017ce dodatkowo wynika\u0107 z wp\u0142ywu kwas\u00f3w omega-3 na mikrobiot\u0119 jelitow\u0105. S\u0105 w stanie modulowa\u0107 jej sk\u0142ad, promuj\u0105c wzrost korzystnych bakterii. Szczeg\u00f3lnie istotny jest wzrost drobnoustroj\u00f3w wytwarzaj\u0105cych kr\u00f3tko\u0142a\u0144cuchowe kwasy t\u0142uszczowe. Dodatkowo uwa\u017ca si\u0119, \u017ce ograniczaj\u0105 wzrost liczby organizm\u00f3w wytwarzaj\u0105cych lipopolisacharyd, indukuj\u0105cy stan zapalny. Zmniejszaj\u0105 tak\u017ce przepuszczalno\u015b\u0107 bariery jelitowej, zar\u00f3wno przez stymulowanie wzrostu bakterii probiotycznych, jak i wp\u0142yw na bia\u0142ka zachowuj\u0105ce jej integralno\u015b\u0107 (Costantini i in., 2017).<\/p>\n

W zwi\u0105zku z licznymi badaniami potwierdzaj\u0105cymi korzystny wp\u0142yw kwas\u00f3w t\u0142uszczowych omega-3, Mi\u0119dzynarodowe Towarzystwo Psychiatrii \u017bywieniowej stworzy\u0142o wytyczne dotycz\u0105ce tych zwi\u0105zk\u00f3w w leczeniu powa\u017cnych zaburze\u0144 depresyjnych. Zaleca si\u0119 suplementacje EPA i DHA w stosunku >2:1, w ilo\u015bci 1 – 2 g\/dziennie. Czas trwania kuracji powinien wynosi\u0107 8 tygodni, bior\u0105c pod uwag\u0119 czas potrzebny do wbudowania si\u0119 kwas\u00f3w w b\u0142ony biologiczne w obszarach m\u00f3zgu, a tak\u017ce dalsze dzia\u0142ania przeciwzapalne (Guu i in., 2019).<\/p>\n

Metanaliza bada\u0144 z udzia\u0142em ponad 150\u00a0tys. os\u00f3b wykaza\u0142a, \u017ce wysokie spo\u017cycie ryb mo\u017ce zmniejsza\u0107 ryzyko depresji, a potencjalne korzy\u015bci przewy\u017cszaj\u0105 zagro\u017cenia (metylort\u0119\u0107) (Li i in., 2016). R\u00f3wnie\u017c w innych badaniach dowiedziono, \u017ce spo\u017cycie ryb, b\u0119d\u0105cych \u017ar\u00f3d\u0142em n-3 jest zwi\u0105zane z\u00a0mniejszym ryzykiem wyst\u0105pienia depresji (Grosso i\u00a0\u00a0in., 2016).<\/p>\n

Metaanaliza bada\u0144 wykaza\u0142a, \u017ce suplementacja kwasami t\u0142uszczowymi omega-3 w\u00a0dawce 1 g\/dzie\u0144, zawieraj\u0105ca ponad 60% EPA wywiera korzystny wp\u0142yw na objawy depresyjne (Liao i\u00a0\u00a0in., 2019). Inna metaanaliza bada\u0144 dowiod\u0142a, \u017ce suplementacja kwas\u00f3w n-3 z\u00a0wy\u017csz\u0105 zawarto\u015bci\u0105 EPA zmniejszaj\u0105 objawy choroby (Zgang i\u00a0\u00a0in., 2020). Wykazano, \u017ce w\u015br\u00f3d os\u00f3b starszych z\u00a0depresj\u0105 dawki kwas\u00f3w n-3 w\u00a0ilo\u015bci 1,3 g\/dzie\u0144 poprawiaj\u0105 ich samopoczucie (Bae i\u00a0\u00a0Kim, 2018).<\/p>\n

Tematyka wybor\u00f3w \u017cywieniowych os\u00f3b cierpi\u0105cych na depresj\u0119, a\u00a0tak\u017ce poszukiwanie powi\u0105za\u0144 pomi\u0119dzy sk\u0142adnikami \u017cywno\u015bci a zdrowiem psychicznym budzi szerokie zainteresowanie w\u015br\u00f3d student\u00f3w naszego Wydzia\u0142u, kt\u00f3re przek\u0142ada si\u0119 na liczne badania w tym zakresie realizowane w ramach prac magisterskich.<\/p>\n

dr in\u017c. Agnieszka Malik
Katedra Biotechnologii, Mikrobiologii i \u017bywienia Cz\u0142owieka
Wydzia\u0142 Nauk o \u017bywno\u015bci i Biotechnologii<\/h5>\n

[Cykl \u201ePoznaj \u015bwiat nauki o\u00a0\u017cywno\u015bci\u201d to seria artyku\u0142\u00f3w popularnonaukowych przygotowywanych przez naukowc\u00f3w z\u00a0Wydzia\u0142u Nauk o\u00a0\u017bywno\u015bci i\u00a0Biotechnologii Uniwersytetu Przyrodniczego w\u00a0Lublinie].<\/em><\/p>\n

Bibliografia:<\/p>\n

1.<\/strong> Bae J. H. I\u00a0G. Kim, 2018. Systematic review and meta-analysis of omega-3-fatty acids in elderly patients with depression.\u00a0Nutrition Research, <\/em>50, 1\u20139, doi:10.1016\/j.nutres.2017.10.013.
2.<\/strong> Bains N., Abdijadid, 2020. Major Depressive Disorder. In: StatPearls Publishing, Treasure Island; (dost\u0119p 13.06.2023 r.)
3,<\/strong> Costantini L., R. Molinari, B. Farinoni N. Merendino, 2017. Impact of omega-3 fatty acids on the gut microbiota. International Journal of Molecular Sciences<\/em>, 18(12), 2645. doi.org\/10.3390\/ijms18122645.
4.<\/strong> Dinan T.G., C. Stantona, C. Long-Smith, P. Kennedy, J.F Cryan, M.C Cowan, J.W Van Der Kamp I. Y. Sanz, 2019. Feeding melancholic microbes: MyNewGut recommendations on diet and mood. Clinical Nutrition, <\/em>38(5), 1995-2001.
org\/10.1016\/j.clnu.2018.11.010.
5.<\/strong> Firth J., W. Marx, S. Dash, R. Carney, S. B. Teasdale, M. Solmi, B. Stubbs, F. Schuch, B. Carvalho, A. F. Jacka, J. Sarris, 2019. The effects of dietary improvement on symptoms of depression and anxiety: a\u00a0meta-analysis of randomized controlled trials.\u00a0Psychosomatic Medicine<\/em>,\u00a081<\/em>(3), 265\u2013280, doi: 10.1097\/PSY.0000000000000673.
6.<\/strong> Farioli-Vecchioli S.;\u00a0Sacchetti S.,\u00a0di Robilant N.,\u00a0Cutuli D., 2018. The role of physical excrcise and omega-3 fatty acids in depressive illness in the elderly. Neuropharmacology<\/em>, 16 (3), 308-326(19), doi: 10.2174\/1570159X15666170912113852
7.<\/strong> Grosso G., A. Micek, S. Marventano, S. Castellano, A. Mistretta, A. Pajak, F. Galvano, 2016. Dietary n-3 PUFA, fish consumption and depression: a\u00a0systematic review and meta-analysis of observational studies.\u00a0Journal of Affective Disorders<\/em>,\u00a0205, 269\u2013281, doi: 10.1016\/j.jad.2016.08.011.
8.<\/strong> Guu T.W., D. Mischoulon, J. Sarris, J. Hibbeln, R.K. Mcnamara, K. Hamazaki, M.P. Freema, M. Maes, Y.J. Matsuoka, R.H. Belmaker, F. Jacka, C. Pariante, M. Berk, W. Marx I K.P. Su, 2019. International Society for Nutritional Psychiatry research practice guidelines for omega-3 fatty acids in the treatment of major depressive disorder. Psychotherapy and Psychosomatics, <\/em>88, 263-273. doi: 10.11
59\/000502652.
9.<\/strong> Larrieu T., Laye, 2018. Food for mood: relevance of nutritional omega-3 fatty acids for depression and ankiety. Frontiers in Physiology, <\/em>6\u00a0(9), 1047,\u00a0doi: 10.3389\/fphys.2018.01047.
10.<\/strong> Lassale C., G. D. Batty, A. Baghdadli, F. Jacka, A. S\u00e1nchez-Villegas, M. Kivim\u00e4ki, T. Akbaraly, 2019. Healthy dietary indices and risk of depressive outcomes: a\u00a0systematic review and meta-analysis of observational studies.\u00a0Molecular Psychiatry<\/em>,\u00a024<\/em>(7), 965\u2013986, doi: 10.1038\/ s41380-018-0237-8.
11.<\/strong> Liao Y., B. Xie, H. Zhang, Q. He, L. Guo, M. Subramaniapillai, B. Fan, C. Lu, R. Mclntyer, 2019. Efficacy of omega-3 PUFAs in depression: a\u00a0meta-analysis.\u00a0Translational psychiatry<\/em>,\u00a09(1), 190, doi: 10.1038\/s41398-019-0515-5.
12.<\/strong> NFZ o zdrowiu. Depresja. 2023 (przegl\u0105dano 13.06.2023 r.)
13.<\/strong> Song C., C.H. Shieh, Y.S. Wu, A. Kalueff, S. Gaikwad I K.P. Su, 2016. The role of omega-3 polyunsaturated fatty acids eicosapentaenoic and docosahexaenoic acids in the treatment of major depression and Alzheimer’s disease: acting separately or synergistically? Progress in Lipid Research, <\/em>62, 41-54. doi: 10.1016\/j.plipres.2015.12.003.
14.<\/strong> Zgang M. M., Y. Zou, S. Li, L. Wang, Y. Sun, L. Shi, L. Lu, Y. P. Bao, S. X. Li, 2020. The efficacy and safety of omega-3 fatty acids on depressive symptoms in perinatal women: a\u00a0meta-analysis of randomized placebo-controlled trials.\u00a0Translational Psychiatry<\/em>,\u00a010(1), 193, doi: 10.1038\/s41398-020-00886-3.<\/p>\n <\/div>\n\t\t\t\t\t\t <\/div>\n\t\t\t\t

\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/section>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jaki zwi\u0105zek ma depresja z kwasami N-3? Zapraszamy do przeczytania kolejnego artyku\u0142u z cyklu: \u201ePoznaj \u015bwiat nauk o \u017cywno\u015bci\u201d przygotowanego przez naszych naukowc\u00f3w z Wydzia\u0142u Nauk o \u017bywno\u015bci i Biotechnologii. \u017bywno\u015b\u0107 bogata w kwasy N-3 wspomaga leczenie depresji. W ostatnich latach nast\u0105pi\u0142 znacz\u0105cy wzrost liczby os\u00f3b ze zdiagnozowanymi zaburzeniami depresyjnymi, cierpi na nie ponad 300 milion\u00f3w os\u00f3b (Firth i\u00a0in., 2019). Z danych Narodowego […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"elementor_header_footer","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/147110"}],"collection":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=147110"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/147110\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":147152,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/147110\/revisions\/147152"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=147110"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=147110"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=147110"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}