{"id":147001,"date":"2023-06-09T08:17:09","date_gmt":"2023-06-09T06:17:09","guid":{"rendered":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/?p=147001"},"modified":"2023-06-12T08:10:23","modified_gmt":"2023-06-12T06:10:23","slug":"ryzyko-zdrowotne-wynikajace-z-narazenia-na-fluor-zawarty-w-naparze-herbacianym-cykl-poznaj-swiat-nauki-o-zywnosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/ryzyko-zdrowotne-wynikajace-z-narazenia-na-fluor-zawarty-w-naparze-herbacianym-cykl-poznaj-swiat-nauki-o-zywnosci\/","title":{"rendered":"Ryzyko zdrowotne wynikaj\u0105ce z nara\u017cenia na fluor zawarty w naparze herbacianym. Cykl: \u201ePoznaj \u015bwiat nauki o \u017cywno\u015bci\u201d"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t
\n\t

Zapraszamy do zapoznania si\u0119 z kolejnym artyku\u0142em z cyklu: <\/strong>\u201ePoznaj \u015bwiat nauki o\u00a0\u017cywno\u015bci\u201d. Tym razem nasi naukowcy z Wydzia\u0142u Nauk o \u017bywno\u015bci i Biotechnologii przybli\u017caj\u0105 nam temat herbaty – jej korzy\u015bci zdrowotnych oraz zagro\u017ce\u0144 zwi\u0105zanych z piciem jej w nadmiarze.
<\/strong><\/p>\n

Ryzyko zdrowotne wynikaj\u0105ce z nara\u017cenia na fluor zawarty w naparze herbacianym.<\/strong><\/em><\/p>\n

Herbata to produkt spo\u017cywczy otrzymywany z m\u0142odych li\u015bci lub nierozwini\u0119tych p\u0105k\u00f3w li\u015bciowych krzewu herbacianego (Camellia sinensis<\/em>), kt\u00f3re poddane odpowiedniej obr\u00f3bce, wykorzystywane s\u0105 do sporz\u0105dzania naparu. Obok wody – napar herbaciany jest najpopularniejszym napojem spo\u017cywanym na \u015bwiecie. Jest on r\u00f3wnie\u017c najpopularniejszym napojem w Polsce, stanowi\u0105c ponad 40% wszystkich napoj\u00f3w spo\u017cywanych zim\u0105 i 25% w sezonie letnim. Roczne spo\u017cycie herbaty na mieszka\u0144ca w Polsce wynosi prawie 1 kg, zwykle pijemy j\u0105 2 – 3 razy dziennie. Oko\u0142o 20% konsument\u00f3w pije herbat\u0119 cz\u0119\u015bciej, 4 – 5 razy dziennie.<\/p>\n

Herbata ma wiele pozytywnych w\u0142a\u015bciwo\u015bci i wp\u0142ywa korzystnie na zdrowie cz\u0142owieka. Napar z herbaty zawiera wiele przeciwutleniaczy, takich jak polifenole, kt\u00f3re pomagaj\u0105 chroni\u0107 kom\u00f3rki organizmu przed uszkodzeniami powodowanymi przez wolne rodniki. Dzi\u0119ki temu spo\u017cycie herbaty przyczynia si\u0119 do zachowania dobrego stanu zdrowia i zapobiega chorobom. Polifenole obecne w herbacie pomagaj\u0105 w utrzymaniu prawid\u0142owego poziomu cholesterolu i ci\u015bnienia krwi, zapobiegaj\u0105c chorobom uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia. Kofeina zawarta w naparze herbacianym poprawia funkcje m\u00f3zgu, w tym zdolno\u015b\u0107 koncentracji i pami\u0119\u0107 kr\u00f3tkotrwa\u0142\u0105. Ponadto badania wykaza\u0142y, \u017ce regularne picie herbaty mo\u017ce zmniejszy\u0107 ryzyko chor\u00f3b neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Alzheimera i Parkinsona. Herbata mo\u017ce pom\u00f3c w redukcji stresu i poprawie samopoczucia. Sk\u0142adniki takie jak teanina, kt\u00f3ra jest obecna w zielonej herbacie, pomagaj\u0105 z\u0142agodzi\u0107 napi\u0119cie i poprawi\u0107 nastr\u00f3j. Warto jednak zaznaczy\u0107, \u017ce pomimo tych pozytywnych wynik\u00f3w potrzebne s\u0105 dalsze badania, aby potwierdzi\u0107 te korzy\u015bci i zrozumie\u0107 mechanizmy dzia\u0142ania sk\u0142adnik\u00f3w obecnych w naparze herbacianym. Picie naparu herbacianego z umiarem nie powinno szkodzi\u0107 zdrowiu, jednak spo\u017cywanie go w nadmiarze mo\u017ce powodowa\u0107 dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane. Badania wykaza\u0142y, \u017ce garbniki zawarte w herbacie mog\u0105 hamowa\u0107 wch\u0142anianie \u017celaza, zw\u0142aszcza u os\u00f3b z niedoborem \u017celaza lub anemi\u0105. Warto jednak podkre\u015bli\u0107, \u017ce negatywny wp\u0142yw garbnik\u00f3w na wch\u0142anianie sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 dopiero w przypadku wypicia du\u017cej ilo\u015bci naparu herbacianego. Ponadto nadmierne spo\u017cycie herbaty mo\u017ce powodowa\u0107 stres i niepok\u00f3j oraz problemy ze snem, zw\u0142aszcza je\u015bli jest spo\u017cywana wieczorem. Picie du\u017cej ilo\u015bci herbaty mo\u017ce powodowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c objawy ze strony uk\u0142adu pokarmowego takie jak b\u00f3le brzucha, zgaga, wzd\u0119cia i zaparcia.<\/p>\n

\"\"Napar z herbaty dostarcza r\u00f3wnie\u017c wybranych sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych, cz\u0119sto stanowi\u0105c ich podstawowe \u017ar\u00f3d\u0142o w diecie cz\u0142owieka. Krzew herbaciany jest ro\u015blin\u0105 zasobn\u0105 we fluor i mo\u017ce zawiera\u0107 go nawet ponad tysi\u0105c mg\/kg suchych li\u015bci. Zawarto\u015b\u0107 fluoru w krzewie herbacianym r\u00f3\u017cni si\u0119 w poszczeg\u00f3lnych cz\u0119\u015bciach. Najwi\u0119cej tego pierwiastka wyst\u0119puje w dojrza\u0142ych, starych li\u015bciach, znacznie mniej w m\u0142odych li\u015bciach i p\u0105kach, a najmniej w ga\u0142\u0105zkach, \u0142odygach i korzeniach. Komitet Naukowy ds. Zagro\u017ce\u0144 dla Zdrowia i \u015arodowiska Komisji Europejskiej stwierdzi\u0142, \u017ce \u201eFluor nie jest uwa\u017cany za niezb\u0119dny do wzrostu i rozwoju cz\u0142owieka\u201d. Wyniki bada\u0144 potwierdzaj\u0105 skuteczno\u015b\u0107 i korzystne dzia\u0142anie niskich st\u0119\u017ce\u0144 fluoru stosowanego w profilaktyce i leczeniu pr\u00f3chnicy. Z drugiej strony d\u0142ugotrwa\u0142a ekspozycja na podwy\u017cszone st\u0119\u017cenia fluoru ma niepo\u017c\u0105dane skutki. Na szkodliwo\u015b\u0107 fluoru maj\u0105 wp\u0142yw takie czynniki jak dawka i czas ekspozycji. Organizm cz\u0142owieka mo\u017ce by\u0107 nara\u017cony na toksyczne dzia\u0142anie fluoru poprzez obecno\u015b\u0107 tego pierwiastka w \u017cywno\u015bci lub w wyniku zanieczyszczenia \u015brodowiska naturalnego zwi\u0105zkami fluoru. Konsekwencj\u0105 tego mo\u017ce by\u0107 fluoroza z\u0119b\u00f3w oraz fluoroza szkieletowa. Choroba ma charakter endemiczny w wielu krajach z powodu nara\u017cenia \u015brodowiskowego lub przemys\u0142owego. Wyst\u0119puje g\u0142\u00f3wnie w krajach, w kt\u00f3rych poziom fluoru w wodzie pitnej jest bardzo wysoki. W literaturze opisano nieendemiczne przypadki fluorozy szkieletowej i wykazano, \u017ce oko\u0142o po\u0142owa z tych przypadk\u00f3w zosta\u0142a przypisana, cz\u0119\u015bciowo lub ca\u0142kowicie, chronicznemu spo\u017cywaniu du\u017cych ilo\u015bci r\u00f3\u017cnych rodzaj\u00f3w herbaty. Istnieje wiele doniesie\u0144 naukowych dotycz\u0105cych zawarto\u015bci fluoru w r\u00f3\u017cnych naparach herbacianych, stanowi\u0105cych jednocze\u015bnie pr\u00f3b\u0119 oceny zagro\u017cenia zdrowotnego, g\u0142\u00f3wnie w krajach o wysokim spo\u017cyciu herbaty. Wnioski z tych bada\u0144 w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w wskazuj\u0105, \u017ce napar z herbaty jest wa\u017cnym i niedostatecznie docenianym \u017ar\u00f3d\u0142em nara\u017cenia na fluor, a jego spo\u017cywanie, zw\u0142aszcza w wi\u0119kszych ilo\u015bciach, mo\u017ce stanowi\u0107 potencjalne zagro\u017cenie dla zdrowia. Wykazano r\u00f3wnie\u017c, \u017ce ekspozycja na fluor w\u015br\u00f3d kobiet w ci\u0105\u017cy wzrasta wraz ze spo\u017cyciem herbaty, oraz wi\u0105\u017ce si\u0119 z prawdopodobnym ryzykiem neurotoksyczno\u015bci rozwojowej ich dzieci.<\/p>\n

Na Wydziale Nauk o \u017bywno\u015bci i Biotechnologii Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie zrealizowano badania dotycz\u0105ce oceny ryzyka zdrowotnego wynikaj\u0105cego z nara\u017cenia na fluor zawarty w naparze herbacianym dla konsument\u00f3w w Polsce. Ocen\u0119 ryzyka zdrowotnego (zagro\u017cenie nierakotw\u00f3rcze) przeprowadzono przy u\u017cyciu ca\u0142kowitego ilorazu zagro\u017cenia THQ. Je\u017celi warto\u015b\u0107 THQ przekracza 1 oznacza to, \u017ce w wyniku nara\u017cenia na dan\u0105 substancj\u0119 mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 szkodliwe efekty zdrowotne. Ocen\u0119 ryzyka zdrowotnego przeprowadzono z podzia\u0142em ludno\u015bci pod wzgl\u0119dem wieku i p\u0142ci oraz dla ka\u017cdej pr\u00f3bki herbaty z osobna, co da\u0142o \u0142\u0105cznie 459 przypadk\u00f3w. W 38,4% wszystkich analizowanych przypadk\u00f3w parametr ten przekroczy\u0142 warto\u015b\u0107 1, wskazuj\u0105c na prawdopodobie\u0144stwo wyst\u0105pienia niekorzystnych skutk\u00f3w zdrowotnych. Analizuj\u0105c poszczeg\u00f3lne rodzaje herbat wykazano, \u017ce w przypadku herbaty pu-erh parametr THQ by\u0142 mniejszy od 1 we wszystkich analizowanych przypadkach. W przypadku herbaty bia\u0142ej parametr ten by\u0142 wi\u0119kszy od 1 w 1,5% przypadk\u00f3w, a w przypadku herbaty zielonej w 12,8%. W przypadku tych herbat parametr THQ by\u0142 wi\u0119kszy od 1 przede wszystkim w grupie dzieci w wieku od 3 do 9 lat. Herbaty czarne pod wzgl\u0119dem cz\u0119sto\u015bci przekroczenia warto\u015bci THQ powy\u017cej 1 mo\u017cna uszeregowa\u0107 nast\u0119puj\u0105co: herbata czarna li\u015bciasta 41,2%, w torebkach 84,7% i granulowana 94,1%. Na podstawie przedstawionych wynik\u00f3w stwierdzono, \u017ce spo\u017cycie fluoru z napar\u00f3w herbaty czarnej charakteryzuje si\u0119 znacznie wy\u017cszym ryzykiem zdrowotnym, w por\u00f3wnaniu do pozosta\u0142ych grup herbat. Szczeg\u00f3lnie wysokie ryzyko zwi\u0105zane jest ze spo\u017cywaniem napar\u00f3w herbat czarnych granulowanych i w torebkach. Wykazano \u017ce napary herbaty w saszetkach, zielonej i czarnej, charakteryzuj\u0105 si\u0119 najwy\u017cszym wsp\u00f3\u0142czynnikiem przekroczenia warto\u015bci progowej THQ. Napary z tych samych herbat, ale w postaci li\u015bci, mia\u0142y ni\u017cszy wska\u017anik, dlatego spo\u017cywanie napar\u00f3w przygotowanych z herbaty w saszetkach wi\u0105\u017ce si\u0119 ze znacznie wi\u0119kszym ryzykiem wyst\u0105pienia niekorzystnych skutk\u00f3w zdrowotnych. Niestety ta forma herbaty sprzedawana jest w Polsce najcz\u0119\u015bciej; w 2021 roku 85% herbaty sprzedawano w tej formie, 11% w postaci li\u015bciastej, a 4% w formie granulowanej. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c zauwa\u017cy\u0107, \u017ce zielona herbata, tradycyjnie produkowana z m\u0142odych li\u015bci i p\u0105k\u00f3w, powinna mie\u0107 nisk\u0105 zawarto\u015b\u0107 fluoru. Przedstawione wyniki sugeruj\u0105 jednak, \u017ce niekt\u00f3re herbaty zielone sprzedawane w Polsce, zw\u0142aszcza w postaci torebek, produkowane s\u0105 z innych cz\u0119\u015bci ro\u015bliny Camellia sinensis<\/em>, takich jak starsze li\u015bcie czy \u0142odygi. Mo\u017ce to powodowa\u0107 zwi\u0119kszone ryzyko zdrowotne zwi\u0105zane z przyjmowaniem fluoru, zw\u0142aszcza u os\u00f3b, kt\u00f3re uwa\u017caj\u0105, \u017ce zielona herbata jest zdrowsza ni\u017c czarna i w zwi\u0105zku z tym mog\u0105 spo\u017cywa\u0107 wi\u0119ksze ilo\u015bci jej napar\u00f3w. Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 na spo\u017cycie napar\u00f3w z czarnej herbaty przez dzieci. Na przyk\u0142ad 3-letnie dziecko spo\u017cywaj\u0105ce 0,438 L czarnej herbaty zawieraj\u0105cej \u015brednio 5,14 mg\/L fluoru (\u015brednia ze wszystkich rodzaj\u00f3w czarnej herbaty testowanej w naszym badaniu) spo\u017cyje 0,19 mgF\/kg\/dzie\u0144. Jest to oko\u0142o trzy do czterech razy wi\u0119cej ni\u017c optymalne spo\u017cycie fluoru (0,05 do 0,07 mgF\/kg\/dzie\u0144), kt\u00f3re powinno zapewni\u0107 maksymaln\u0105 ochron\u0119 przed pr\u00f3chnic\u0105 przy minimalnej fluorozie z\u0119b\u00f3w. Jednocze\u015bnie jest to prawie dwukrotnie wi\u0119cej ni\u017c poziom spo\u017cycia (0,1 mgF\/kg\/dzie\u0144), powy\u017cej kt\u00f3rego zdaniem niekt\u00f3rych autor\u00f3w dochodzi do fluorozy.<\/p>\n

Przeprowadzona ocena ryzyka zdrowotnego konsumenta w Polsce wskazuje na mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyst\u0105pienia niekorzystnych skutk\u00f3w zdrowotnych spowodowanych spo\u017cyciem fluoru, zw\u0142aszcza napar\u00f3w z czarnej i zielonej herbaty zakupionych w saszetkach. Ryzyko to mo\u017cna zmniejszy\u0107 skracaj\u0105c czas parzenia, spo\u017cywaj\u0105c napary z herbaty bia\u0142ej lub pu-erh kupowanej w formie li\u015bciastej. Konieczne by\u0142oby wprowadzenie informacji o zawarto\u015bci fluoru na opakowaniach herbaty przez producent\u00f3w herbaty oraz zwi\u0119kszenie \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa w zakresie zagro\u017ce\u0144 zwi\u0105zanych z nadmiern\u0105 konsumpcj\u0105 fluoru, zw\u0142aszcza na terenach o wysokiej zawarto\u015bci tego pierwiastka w wodzie pitnej.<\/p>\n

[Cykl \u201ePoznaj \u015bwiat nauki o\u00a0\u017cywno\u015bci\u201d to seria artyku\u0142\u00f3w popularnonaukowych przygotowywanych przez naukowc\u00f3w z\u00a0Wydzia\u0142u Nauk o\u00a0\u017bywno\u015bci i\u00a0Biotechnologii Uniwersytetu Przyrodniczego w\u00a0Lublinie].<\/em><\/p>\n

Bibliografia:<\/strong><\/p>\n

    \n
  1. Cook, F.J.; Seagrove-Guffey, M.; Mumm, S.; Veis, D.J.; McAlister, W.H.; Bijanki, V.N.; Wenkert, D.; Whyte, M.P. Non-Endemic Skeletal Fluorosis: Causes and Associated Secondary Hyperparathyroidism (Case Report and Literature Review). Bone 2021, 145, 115839.<\/li>\n
  2. Hayat, K.; Iqbal, H.; Malik, U.; Bilal, U.; Mushtaq, S. Tea and Its Consumption: Benefits and Risks. Crit. Rev. Food Sci. Nutr. 2015, 55, 939\u2013954.<\/li>\n
  3. Klepacka, J.; To\u0144ska, E.; Rafa\u0142owski, R.; Czarnowska-Kujawska, M.; Opara, B. Tea as a Source of Biologically Active Compounds in the Human Diet. Molecules 2021, 26, 1487.<\/li>\n
  4. Mazurek A, Kowalska G, W\u0142odarczyk-Stasiak M, Wyrostek J, Kowalski R. The Influence of the Preparation of Tea Infusion on the Content of Fluoride and the Assessment of Health Risk for the Consumer in Poland. Applied Sciences. 2023; 13(8):5075.<\/li>\n
  5. Opydo-Szymaczek, J.; Opydo, J. Fluoride Content of Beverages Intended for Infants and Young Children in Poland. Food Chem. Toxicol. 2010, 48, 2702\u20132706.<\/li>\n<\/ol>\n

    \u00a0<\/p>\n

    Tekst: dr Artur Mazurek
    Katedra Analizy i Oceny Jako\u015bci \u017bywno\u015bci
    Wydzia\u0142 Nauk o \u017bywno\u015bci i Biotechnologii<\/h5>\n <\/div>\n\t\t\t\t\t\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/section>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Zapraszamy do zapoznania si\u0119 z\u00a0kolejnym artyku\u0142em z\u00a0cyklu: \u201ePoznaj \u015bwiat nauki o\u00a0\u017cywno\u015bci\u201d. Tym razem nasi naukowcy z\u00a0Wydzia\u0142u Nauk o\u00a0\u017bywno\u015bci i\u00a0Biotechnologii przybli\u017caj\u0105 nam temat herbaty – jej korzy\u015bci zdrowotnych oraz zagro\u017ce\u0144 zwi\u0105zanych z\u00a0piciem jej w\u00a0nadmiarze. Ryzyko zdrowotne wynikaj\u0105ce z\u00a0nara\u017cenia na fluor zawarty w\u00a0naparze herbacianym. Herbata to produkt spo\u017cywczy otrzymywany z\u00a0m\u0142odych li\u015bci lub nierozwini\u0119tych p\u0105k\u00f3w li\u015bciowych krzewu herbacianego […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"elementor_header_footer","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/147001"}],"collection":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=147001"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/147001\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":147009,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/147001\/revisions\/147009"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=147001"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=147001"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=147001"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}