{"id":146627,"date":"2023-04-03T14:38:18","date_gmt":"2023-04-03T12:38:18","guid":{"rendered":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/?p=146627"},"modified":"2023-04-04T13:55:42","modified_gmt":"2023-04-04T11:55:42","slug":"poznaj-swiat-nauki-o-zywnosci-nowy-cykl-artykulow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/poznaj-swiat-nauki-o-zywnosci-nowy-cykl-artykulow\/","title":{"rendered":"\u201ePoznaj \u015bwiat nauk o \u017cywno\u015bci\u201d \u2013 nowy cykl artyku\u0142\u00f3w"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t
\n\t

Rozpoczynamy seri\u0119 artyku\u0142\u00f3w popularnonaukowych z cyklu: \u201ePoznaj \u015bwiat nauk o \u017cywno\u015bci\u201d. Nowy cykl ma na celu przybli\u017cenie wiedzy z zakresu \u017cywno\u015bci i poznanie ukrytego w niej bogactwa zdrowotnego. Zapraszamy do \u015bledzenia cotygodniowych artyku\u0142\u00f3w przygotowanych przez naukowc\u00f3w z <\/strong>Wydzia\u0142u Nauk o \u017bywno\u015bci i Biotechnologii<\/a> Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie.<\/strong><\/p>\n

\u201eG\u0142odnemu grzyb na my\u015bli\u201d<\/strong><\/h2>\n

Historia konsumpcji grzyb\u00f3w jest prawdopodobnie tak d\u0142uga, jak historia zbieractwa, kt\u00f3re by\u0142o jednym z g\u0142\u00f3wnych filar\u00f3w przetrwania pierwotnego spo\u0142ecze\u0144stwa. Entomykolodzy r\u00f3wnie\u017c podkre\u015blaj\u0105 znaczenie grzyb\u00f3w w tworzeniu wczesnych praktyk religijnych. Istnieje wiele dowod\u00f3w wskazuj\u0105cych na spo\u017cywanie grzyb\u00f3w zawieraj\u0105cych zwi\u0105zki psychoaktywne w celu osi\u0105gni\u0119cia dozna\u0144 metafizycznych. Ludzie \u017cyj\u0105cy w lasach p\u00f3\u0142nocnej Eurazji ju\u017c oko\u0142o 9000 r. p.n.e. rytualnie spo\u017cywali owocniki muchomora czerwonego. Opr\u00f3cz Syberii wspomniany gatunek by\u0142 wykorzystywany w epoce paleolitu do cel\u00f3w religijnych w Europie P\u00f3\u0142nocnej i na Saharze, gdzie obecnie makrogrzyby uwa\u017cane s\u0105 za rzadko\u015b\u0107. W staro\u017cytnym Egipcie grzyby uznawano za ro\u015bliny nie\u015bmiertelno\u015bci, kt\u00f3re da\u0142 ludziom b\u00f3g Ozyrys. Ze wzgl\u0119du na sw\u00f3j wyj\u0105tkowy smak by\u0142y pokarmem zarezerwowany tylko dla egipskiej rodziny kr\u00f3lewskiej. Zwyk\u0142ym ludziom nie tylko nie wolno by\u0142o ich je\u015b\u0107, ale nawet ich dotyka\u0107. R\u00f3wnie\u017c dla Staro\u017cytnych Rzymian by\u0142y produktem luksusowym, okre\u015blanym mianem pokarmu bog\u00f3w. Zamo\u017cni Rzymianie delektowali si\u0119 truflami, borowikami szlachetnymi, muchomorami carskimi, pieczarkami czy purchawkami (Kotowski, 2019).<\/p>\n

\"\"Grzyby od wiek\u00f3w stanowi\u0142y wa\u017cny element polskiej kultury i tradycji. Pierwsze udokumentowane zapisy wykorzystania grzyb\u00f3w w kuchni pojawiaj\u0105 si\u0119 ju\u017c w \u015bredniowiecznych zapiskach. Na sto\u0142ach zamo\u017cniejszych Polak\u00f3w go\u015bci\u0142y grzyby pod nazw\u0105 boleti<\/em> i smardze, zw\u0142aszcza w dni postne. W p\u00f3\u017aniejszym okresie (na prze\u0142omie XVII i XVIII w.) do polskich kuchni trafi\u0142y modne trufle sprowadzone z Francji. W XVIII w. do Polski sprowadzono r\u00f3wnie\u017c hodowlane pieczarki, kt\u00f3re po dzie\u0144 dzisiejszy s\u0105 jednymi z najcz\u0119\u015bciej spo\u017cywanych grzyb\u00f3w przez Polak\u00f3w. W dawnej kuchni ch\u0142opskiej grzyby cz\u0119sto by\u0142y podstaw\u0105 sezonowej diety, nieraz ratuj\u0105c ch\u0142op\u00f3w od g\u0142odu (Szel\u0105gowska, 2017).<\/p>\n

W polskiej tradycji kulinarnej grzyby odgrywaj\u0105 istotn\u0105 rol\u0119, zw\u0142aszcza jako sk\u0142adnik wielu potraw, chocia\u017cby wigilijnych. Polacy, jak reszta mieszka\u0144c\u00f3w Europy \u015arodkowowschodniej to typowi mykofile, czyli osoby nie stroni\u0105ce od grzyb\u00f3w (Jab\u0142o\u0144ska-Ry\u015b i in., 2019). Przemierzanie las\u00f3w w celu poszukiwania prawdziwk\u00f3w, rydz\u00f3w, komink\u00f3w, kurek czy kani to hobby wielu os\u00f3b. Mo\u017cna wr\u0119cz m\u00f3wi\u0107 o sporcie narodowym jakim jest zbieranie grzyb\u00f3w. Grzyby zawsze stanowi\u0142y dla Polak\u00f3w wa\u017cny element diety. Dawniej m\u00f3wiono o \u201emi\u0119sie lasu\u201d czy \u201enadrzewnych kurczakach\u201d (m\u0142ode owocniki \u017c\u00f3\u0142ciaka siarkowego). Jednak\u017ce obecnie w\u015br\u00f3d Polak\u00f3w kr\u0105\u017cy wiele mit\u00f3w na temat warto\u015bci od\u017cywczych i prozdrowotnych grzyb\u00f3w. Mimo, \u017ce w ostatnich latach \u015bwiadomo\u015b\u0107, jak cennym surowcem s\u0105 grzyby jest coraz wi\u0119ksza, to nadal wiele os\u00f3b uwa\u017ca je za bezwarto\u015bciowe i ci\u0119\u017ckostrawne.<\/p>\n

Grzyby wpisuj\u0105 si\u0119 w popularne trendy dietetyczne takie jak: kuchnia fit, wegetarianizm i weganizm, poszukiwanie cennych mikroelement\u00f3w czy pi\u0105tego smaku umami<\/em>. W wielu krajach grzyby zaliczane s\u0105 wr\u0119cz do kategorii \u017cywno\u015bci superfood<\/em>s. \u015awie\u017ce owocniki grzyb\u00f3w s\u0105 surowcem niskokalorycznym (50 – 70 kcal\/100 g) ze wzgl\u0119du na du\u017c\u0105 zawarto\u015b\u0107 wody. Zawarto\u015b\u0107 suchej masy grzyb\u00f3w jadalnych, zar\u00f3wno le\u015bnych jak i uprawnych, waha si\u0119 od 8 do 14%. Bia\u0142ko stanowi integraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 suchej masy owocnik\u00f3w. Jak ju\u017c wcze\u015bniej wspomniano, nie bez przyczyny grzyby by\u0142y cz\u0119sto nazywane \u201emi\u0119sem lasu\u201d. Ilo\u015b\u0107 bia\u0142ka, w przeliczeniu na such\u0105 mas\u0119, to zazwyczaj 20 – 40% i jest to bia\u0142ko \u0142atwiej trawione ni\u017c bia\u0142ko pochodz\u0105ce z niekt\u00f3rych ro\u015blin, takich jak soja czy orzeszki ziemne. Grzyby jadalne zawieraj\u0105 tak\u017ce wszystkie egzo\u2013 i endogenne aminokwasy. Og\u00f3lna zawarto\u015b\u0107 t\u0142uszcz\u00f3w w grzybach jest stosunkowo niska, jednocze\u015bnie przy du\u017cej ilo\u015bci nienasyconych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych, kt\u00f3re stanowi\u0105 a\u017c 70% wszystkich obecnych w nich t\u0142uszcz\u00f3w. Najwi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 suchej masy owocnik\u00f3w grzyb\u00f3w jadalnych (od 35 do 70%) stanowi\u0105 w\u0119glowodany (glukany, mono- i disacharydy, alkohole cukrowe, glikogen i chityna). Dzi\u0119ki du\u017cej zawarto\u015bci polisacharyd\u00f3w – grzyby s\u0105 surowcem o wysokiej zawarto\u015bci b\u0142onnika (od 3 do 6 g na 100 g jadalnych cz\u0119\u015bci owocnik\u00f3w), kt\u00f3rego powinni\u015bmy dostarcza\u0107 25 g dziennie. Grzyby cechuj\u0105 si\u0119 du\u017c\u0105 zawarto\u015bci\u0105 prekursora witaminy D \u2013 ergosterolu, witamin z grupy B, tokoferoli oraz stanowi\u0105 istotne \u017ar\u00f3d\u0142o niekt\u00f3rych makro- i mikroelement\u00f3w. Owocniki grzyb\u00f3w zawieraj\u0105 zwi\u0105zki o w\u0142a\u015bciwo\u015bciach przeciwnowotworowych, takie jak \u03b2-glukany, ale tak\u017ce lektyny i terpeny. S\u0105 te\u017c \u017ar\u00f3d\u0142em substancji o w\u0142a\u015bciwo\u015bciach przeciwutleniaj\u0105cych – polifenoli czy ergotineiny obecnej w niekt\u00f3rych gatunkach. Z kolei erytadenia i lowastatyna oraz chityna i wcze\u015bniej wspomniane glukany obni\u017caj\u0105 zawarto\u015b\u0107 cholesterolu we krwi (S\u0142awi\u0144ska i in., 2017).<\/p>\n

Grzyby to jedyne, najbogatsze, niezwierz\u0119ce \u017ar\u00f3d\u0142o witaminy D2<\/sub>. Ilo\u015b\u0107 witaminy D w grzybach mo\u017ce osi\u0105ga\u0107 poziom zbli\u017cony do zawarto\u015bci tego zwi\u0105zku w rybach, kt\u00f3re s\u0105 uznawane za jej najbogatsze \u017ar\u00f3d\u0142o. Zawarto\u015b\u0107 tej witaminy w grzybach mo\u017cna zwi\u0119kszy\u0107 w prosty spos\u00f3b – poprzez na\u015bwietlanie ich promieniowaniem UV, dzi\u0119ki kt\u00f3remu ergosterol zawarty w grzybach ulega fotokonwersji do witaminy D2<\/sub> (S\u0142awi\u0144ska i in., 2016). Jest to proces podobny do syntezy witaminy D3 <\/sub>w naszej sk\u00f3rze podczas wystawiania jej na dzia\u0142anie promieniowania s\u0142onecznego. Grzyby o podwy\u017cszonej zawarto\u015bci witaminy D mog\u0105 by\u0107 doskona\u0142\u0105 alternatyw\u0105 dla os\u00f3b stosuj\u0105cych r\u00f3\u017cne diety \u017cywieniowe, w tym wegetarian i wegan, zw\u0142aszcza, \u017ce witamina D wyst\u0119puje w niewielkich ilo\u015bciach w produktach spo\u017cywczych, g\u0142\u00f3wnie w \u017cywno\u015bci pochodzenia zwierz\u0119cego.<\/p>\n

Na Wydziale Nauk o \u017bywno\u015bci i Biotechnologii <\/u>Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie<\/u> realizowane s\u0105 badania dotycz\u0105ce optymalizacji syntezy witaminy D2<\/sub> w grzybach, jej stabilno\u015bci oraz wykorzystania na\u015bwietlanych promieniowaniem UV owocnik\u00f3w jako dodatku do r\u00f3\u017cnych produkt\u00f3w spo\u017cywczych celem wzbogacenia ich mi\u0119dzy innymi o witamin\u0119 D. Piekarnia \u201eKajzerka\u201d z wojew\u00f3dztwa lubelskiego, w oparciu o wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z naszym Wydzia\u0142em wprowadzi\u0142a zmiany w technologii przerobu owocnik\u00f3w pieczarki stosowanych do produkt\u00f3w garma\u017ceryjnych i piekarniczych celem uzyskania \u017cywno\u015bci o wysokich walorach prozdrowotnych (bogatych w witamin\u0119 D). Efektem tej wsp\u00f3\u0142pracy by\u0142o r\u00f3wnie\u017c otrzymanie przez firm\u0119 dofinansowania w ramach Dzia\u0142ania 3.7 Wzrost konkurencyjno\u015bci M\u015aP (26.10.2017).<\/p>\n

Z wy\u017cej wymienionych wzgl\u0119d\u00f3w grzyby mo\u017cna uzna\u0107 za \u017cywno\u015b\u0107 funkcjonaln\u0105 i coraz cz\u0119\u015bciej wykorzystuje si\u0119 je do podniesienia warto\u015bci od\u017cywczej i prozdrowotnej \u017cywno\u015bci. Liczne prace naukowe opisuj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci stosowania, zar\u00f3wno ekstrakt\u00f3w z grzyb\u00f3w, jak i ca\u0142ych owocnik\u00f3w (najcz\u0119\u015bciej w formie zmielonego suszu) do wzbogacania \u017cywno\u015bci. Dodaj\u0105c grzyby do produkt\u00f3w spo\u017cywczych wa\u017cne jest, aby znale\u017a\u0107 kompromis pomi\u0119dzy otrzymaniem nowego produktu spo\u017cywczego oferuj\u0105cego wymierne korzy\u015bci zdrowotne, a z drugiej strony produktem akceptowalnym przez konsumenta pod wzgl\u0119dem podstawowych parametr\u00f3w technologicznych, takich jak barwa czy tekstura, kt\u00f3re cz\u0119sto odgrywaj\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119 przy zakupie. Mi\u0119dzy innymi ten aspekt brany jest pod uwag\u0119 przy badaniach prowadzonych w ramach du\u017cego projektu pt. \u201eSystemy produkcji i pakowania \u017cywno\u015bci zapewniaj\u0105ce zachowanie jej bioaktywnych sk\u0142adnik\u00f3w wa\u017cnych w profilaktyce chor\u00f3b cywilizacyjnych\u201d realizowanego przez Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie, a finansowanego przez Ministerstwo Edukacji i Nauki. W ramach podzadania nr 2: \u201eMetody przetwarzania surowc\u00f3w pochodzenia grzybowego w celu uzyskania \u017cywno\u015bci wzbogaconej w substancje aktywne biologicznie\u201d na Wydziale Nauk o \u017bywno\u015bci i Biotechnologii realizowane s\u0105 badania dotycz\u0105ce wzbogacania \u017cywno\u015bci w substancje biologicznie aktywne pochodzenia grzybowego. Uzyskane wyniki bada\u0144 pokazuj\u0105, \u017ce chocia\u017cby susze przygotowane z popularnych grzyb\u00f3w uprawnych – pieczarki czy boczniaka mog\u0105 stanowi\u0107 warto\u015bciowy surowiec do fortyfikacji wielu produkt\u00f3w spo\u017cywczych. Np. chleb z dodatkiem suszonych pieczarek cechowa\u0142 si\u0119 istotnie wy\u017cszymi w\u0142a\u015bciwo\u015bciami przeciwutleniaj\u0105cymi oraz wy\u017csz\u0105 zawarto\u015bci\u0105 polifenoli og\u00f3\u0142em w stosunku do chleba niewzbogacanego. Co wi\u0119cej, pieczywo z dodatkiem pieczarek charakteryzowa\u0142o si\u0119 bardzo wysok\u0105 zawarto\u015bci\u0105 witaminy D2 <\/sub>\u00a0(12 \u03bcg witaminy D2 <\/sub>w 1 g suchej masy chleba przy zastosowaniu 5% dodatku suszonych pieczarek) (S\u0142awi\u0144ska i in., 2022).<\/p>\n

R\u00f3wnie\u017c wielu Student\u00f3w Wydzia\u0142u Nauk o \u017bywno\u015bci i Biotechnologii w ramach prowadzanych do\u015bwiadcze\u0144 do prac magisterskich mia\u0142o mo\u017cliwo\u015b\u0107 badania wp\u0142ywu dodatku grzyb\u00f3w do r\u00f3\u017cnych matryc \u017cywno\u015bciowych (napoje ro\u015blinne, krakersy, kruche ciastka, lody, paluszki czy muffinki) na wybrane parametry technologiczne oraz w\u0142a\u015bciwo\u015bci prozdrowotne zaprojektowanych przez siebie produkt\u00f3w. Na pewno najprzyjemniejsz\u0105 i zarazem najsmaczniejsz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 bada\u0144 by\u0142a zawsze ocena konsumencka.<\/p>\n

W my\u015bl popularnego powiedzenia \u201eG\u0142odnemu chleb (oczywi\u015bcie z grzybami) na my\u015bli\u201d – o grzybach warto pami\u0119ta\u0107 w codziennej diecie. Mog\u0105 to by\u0107 tradycyjne pierogi z kapust\u0105 i grzybami, albo na wz\u00f3r \u201enowomodnych\u201d potraw z truflami w dawnej Polsce, produkty typu kie\u0142baski wega\u0144skie z boczniakiem.<\/p>\n

Literatura:<\/strong><\/p>\n

Jab\u0142o\u0144ska-Ry\u015b, E.; Skrzypczak, K.; S\u0142awi\u0144ska, A.; Radzki, W.; Gustaw, W. Lactic acid fermentation of edible mushrooms: Tradition, technology, current state of research: A review. <\/em>Compr. Rev. Food Sci. Food Saf<\/em>. 2019, 18, 655\u2013669.<\/p>\n

Kotowski, M. History of mushroom consumption and its impact on traditional view on mycobiota \u2013 an example from Poland. Microbial Biosystems<\/em>. 2019, 4, 1-13.<\/p>\n

S\u0142awi\u0144ska, A.; Fornal, E.; Radzki, W.; Skrzypczak, K.; Zalewska-Korona, M.; Michalak-Majewska, M.; Parfieniuk, E.; Stachniuk, A. Study on Vitamin D2<\/sub> stability in dried mushrooms during drying and storage. Food Chem<\/em>. 2016, 199, 203\u2013209.<\/p>\n

S\u0142awi\u0144ska, A.; Michalak-Majewska, M.; Jab\u0142o\u0144ska-Ry\u015b, E.; Skrzypczak, K.; Radzki, W.; Teterycz, D.; Gustaw, W. Grzyby Jadalne: Warto\u015b\u0107 Od\u017cywcza, Produkcja, Przetw\u00f3rstwo i Wykorzystanie; Towarzystwo Wydawnictw Naukowych Libropolis: Lublin, Poland, 2017.<\/p>\n

S\u0142awi\u0144ska, A.; So\u0142owiej, B.G.; Radzki, W.; Fornal, E. Wheat Bread Supplemented with Agaricus bisporus<\/em> Powder: Effect on Bioactive Substances Content and Technological Quality. Foods<\/em> 2022, 11, 3786.<\/p>\n

Szel\u0105gowska, G. Grzyby w polskiej tradycji kulinarnej. Studia i Materia\u0142y O\u015brodka Kultury Le\u015bnej<\/em>, O\u015brodek Kultury Le\u015bnej w Go\u0142uchowie, 2017, 16, 213\u2013225.<\/p>\n

Tekst: dr Aneta S\u0142awi\u0144ska
Zak\u0142ad Technologii Owoc\u00f3w, Warzyw i Grzyb\u00f3w
Wydzia\u0142 Nauk o \u017bywno\u015bci i Biotechnologii<\/h5>\n <\/div>\n\t\t\t\t\t\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/section>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rozpoczynamy seri\u0119 artyku\u0142\u00f3w popularnonaukowych z cyklu: \u201ePoznaj \u015bwiat nauk o \u017cywno\u015bci\u201d. Nowy cykl ma na celu przybli\u017cenie wiedzy z zakresu \u017cywno\u015bci i poznanie ukrytego w niej bogactwa zdrowotnego. Zapraszamy do \u015bledzenia cotygodniowych artyku\u0142\u00f3w przygotowanych przez naukowc\u00f3w z Wydzia\u0142u Nauk o \u017bywno\u015bci i Biotechnologii Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie. \u201eG\u0142odnemu grzyb na my\u015bli\u201d Historia konsumpcji grzyb\u00f3w jest prawdopodobnie tak d\u0142uga, jak historia zbieractwa, kt\u00f3re by\u0142o jednym […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"elementor_header_footer","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/146627"}],"collection":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=146627"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/146627\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":146697,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/146627\/revisions\/146697"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=146627"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=146627"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/foodscience\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=146627"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}