{"id":186922,"date":"2026-03-03T11:14:07","date_gmt":"2026-03-03T10:14:07","guid":{"rendered":"https:\/\/up.lublin.pl\/biologia\/?p=186922"},"modified":"2026-03-03T11:14:07","modified_gmt":"2026-03-03T10:14:07","slug":"wspomnienie-o-profesorze-marianie-kaproniu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/up.lublin.pl\/biologia\/wspomnienie-o-profesorze-marianie-kaproniu\/","title":{"rendered":"Wspomnienie o Profesorze Marianie Kaproniu"},"content":{"rendered":"

Z g\u0142\u0119bokim \u017calem \u017cegnamy prof. dr. hab. Mariana Kapronia: wieloletniego pracownika Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie, hipologa, organizatora krajowej hodowli koni i wielkiego mi\u0142o\u015bnika tych zwierz\u0105t, nauczyciela akademickiego, mentora<\/strong><\/p>\n

\n

Prof. dr hab. Marian Kapro\u0144 urodzi\u0142 si\u0119 na Lubelszczy\u017anie. W\u00a0latach 1965-70 studiowa\u0142 na Wydziale Zootechnicznym \u00f3wczesnej Wy\u017cszej Szko\u0142y Rolniczej w\u00a0Lublinie (obecnie Uniwersytet Przyrodniczy w\u00a0Lublinie). Jako najlepszy student, zosta\u0142 szybko zauwa\u017cony przez wyk\u0142adowc\u00f3w, czego efektem by\u0142o rozpocz\u0119cie przez Niego pracy w\u00a0\u00f3wczesnym Zak\u0142adzie Hodowli Koni ju\u017c w\u00a0trakcie ostatniego roku nauki. By\u0142 wychowankiem prof. dr. hab. dr. hc. Ewalda Sasimowskiego, pod okiem kt\u00f3rego w\u00a01974 roku uzyska\u0142 stopie\u0144 naukowy doktora nauk rolniczych, po obronie dysertacji dotycz\u0105cej powtarzalno\u015bci wynik\u00f3w maksymalnej si\u0142y uci\u0105gu koni. W\u00a01982 roku uzyska\u0142 stopie\u0144 doktora habilitowanego nauk rolniczych na podstawie rozprawy o\u00a0wp\u0142ywie koni pe\u0142nej krwi angielskiej na hodowl\u0119 i produkcj\u0119 koni wierzchowych i og\u00f3lnou\u017cytkowych w\u00a0Polsce. Kolokwium habilitacje odby\u0142o si\u0119 na Akademii Rolniczej w\u00a0Krakowie. Tytu\u0142 naukowy profesora otrzyma\u0142 natomiast w\u00a01998 roku (fot. 1).<\/p>\n

\"Prof.<\/p>\n

Fotografia 1. Prof. dr hab. Marian Kapro\u0144<\/h5>\n

Kszta\u0142ci\u0142 si\u0119 nie tylko w\u00a0kraju, ale r\u00f3wnie\u017c za granic\u0105, odbywaj\u0105c praktyki zawodowe i\u00a0sta\u017ce naukowe w\u00a0Szwajcarii i\u00a0Francji. Doskona\u0142a znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyka francuskiego pozwoli\u0142a mu na pi\u0119cioletnie zatrudnienie na Uniwersytecie w\u00a0Batnie (Algieria), gdzie przebywa\u0142 w\u00a0latach 1985-1990. W\u00a0tym te\u017c okresie wypromowa\u0142 23 absolwent\u00f3w z\u00a0tytu\u0142em zawodowym ingenieur de conception. Wyjazd do Algierii wi\u0105za\u0142 si\u0119 z\u00a0rezygnacj\u0105 z\u00a0powierzonej mu funkcji prodziekana ds. studenckich i dydaktyki na macierzystym Wydziale, kt\u00f3r\u0105 pe\u0142ni\u0142 w\u00a0latach 1984-1985. Po powrocie do kraju kontynuowa\u0142 prac\u0119 w\u00a0Zak\u0142adzie Hodowli Koni, przekszta\u0142conym nast\u0119pnie w\u00a0Katedr\u0119 Hodowli i U\u017cytkowania Koni. W\u00a0Jednostkach tych pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 kierownika w\u00a0okresie od 1992 do 2008 roku. Od 2009 roku rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 w\u00a0Katedrze Genetyki i\u00a0Hodowli Koni Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w\u00a0Siedlcach. Z\u00a0Uczelni\u0105 t\u0105 by\u0142 zwi\u0105zany do osi\u0105gni\u0119cia wieku emerytalnego.<\/p>\n

Mimo zmiany miejsca zatrudnienia, osoba Profesora Mariana Kapronia by\u0142a i\u00a0jest nadal kojarzona z\u00a0Uniwersytetem Przyrodniczym w\u00a0Lublinie, gdzie m.in. wypromowa\u0142 sze\u015bciu doktor\u00f3w, w tym czterech tworz\u0105cych trzon obecnej Katedry Hodowli i\u00a0U\u017cytkowania Koni. W\u00a0tej grupie znalaz\u0142 si\u0119 dr hab. Micha\u0142 Pluta prof. uczelni, z\u00a0rozpraw\u0105 na temat znormalizowanej pracy i \u017cywienia kuc\u00f3w feli\u0144skich, arabokonik\u00f3w i konik\u00f3w polskich. Kolejn\u0105 osob\u0105 jest dr hab. Kataryna Strzelec prof. uczelni, z\u00a0rozpraw\u0105 dotycz\u0105c\u0105 parametr\u00f3w treningu i start\u00f3w koni w rajdach d\u0142ugodystansowych, nast\u0119pnie \u2013 niedawno zmar\u0142y \u2013 dr in\u017c. Krzysztof Bocian, z\u00a0rozpraw\u0105 o\u00a0infrastrukturze i pog\u0142owiu koni utrzymywanych w masowo powstaj\u0105cych prywatnych stadninach w Polsce, a\u00a0tak\u017ce prof. dr hab. Iwona Janczarek z\u00a0doktoratem na temat oceny stanu zaawansowania treningowego koni wy\u015bcigowych. Na Uniwersytecie w\u00a0Siedlicach wypromowa\u0142 kolejnych trzech doktor\u00f3w. By\u0142 r\u00f3wnie\u017c promotorem ponad 100 prac magisterskich.<\/p>\n

Jako cz\u0142onek Rady Naukowej Roztocza\u0144skiego Parku Narodowego, przez wiele lat anga\u017cowa\u0142 si\u0119 w\u00a0opiek\u0119 naukow\u0105 nad rezerwatow\u0105 hodowl\u0105 konik\u00f3w polskich (fot. 2).<\/p>\n

\"Prof.<\/p>\n

Fotografia 2. Prof. dr hab. Marian Kapro\u0144 (pierwszy od lewej) podczas kontroli konik\u00f3w polskich na groblach Staw\u00f3w Echo w\u00a0Roztocza\u0144skim Parku Narodowym<\/h5>\n

Dodatkow\u0105 motywacj\u0105 do pracy by\u0142a w\u00a0tym przypadku wielka pasja, jaka towarzyszy\u0142a w\u0142a\u015bnie tej rasie koni. Zainicjowa\u0142 i\u00a0prowadzi\u0142 r\u00f3wnie\u017c nadz\u00f3r nad ostoj\u0105 koni bi\u0142gorajskich w Krajobrazowym Parku \u201cLasy Janowskie\u201d. Naturaln\u0105 konsekwencj\u0105 tych dzia\u0142a\u0144 by\u0142 fakt, \u017ce koniki polskie i\u00a0konie bi\u0142gorajskie sta\u0142y si\u0119 tematem licznych prac naukowych i\u00a0popularnych nt. aklimatyzacji do warunk\u00f3w naturalnych, behawioru, wzrostu i rozwoju oraz u\u017cytkowania. Inicjatorem przewa\u017caj\u0105cej cz\u0119\u015bci tych bada\u0144 by\u0142 w\u0142a\u015bnie Pan Profesor Marian Kapro\u0144.<\/p>\n

Przez ca\u0142e \u017cycie zawodowe Pana Profesora pasjonowa\u0142y badania hipologiczne o\u00a0charakterze aplikacyjnym. Jego g\u0142\u00f3wnym za\u0142o\u017ceniem by\u0142a praca naukowa, kt\u00f3ra znajdzie w\u00a0pe\u0142ni zastosowanie w praktyce. Odni\u00f3s\u0142 w\u00a0tym przypadku sukces. Opracowane naukowo metody oceny zaawansowania treningowego koni wy\u015bcigowych i\u00a0sportowych by\u0142y stosowane przez wielu trener\u00f3w, a\u00a0Pan Profesor zacz\u0105\u0142 by\u0107 kojarzony z\u00a0ocen\u0105 wysi\u0142ku tych zwierz\u0105t na podstawie pracy serca. Z\u00a0Jego wskaz\u00f3wek korzysta\u0142 m.in. s\u0142ynny d\u017cokej i\u00a0trener koni wy\u015bcigowych \u2013 Mieczys\u0142aw Me\u0142nicki. O\u00a0porady prosili te\u017c je\u017ad\u017acy d\u0142ugodystansowi, jak r\u00f3wnie\u017c Prezes Polskiego Zwi\u0105zku Je\u017adzieckiego, podczas zgrupowania kadry narodowej WKKW przed Olimpiad\u0105 w\u00a0Atlancie.<\/p>\n

Najwa\u017cniejsze by\u0142y jednak zawsze kwestie hodowli koni p\u00f3\u0142krwi, a\u00a0zw\u0142aszcza uwielbianych przez niego koni ma\u0142opolskich, co \u0142\u0105czy\u0142o si\u0119 z\u00a0przywi\u0105zaniem do Stada Ogier\u00f3w w\u00a0Bia\u0142ce k. Krasnegostawu. W\u00a0tym obszarze analizowa\u0142 nie tylko odziedziczalno\u015b\u0107 cech u\u017cytkowych i\u00a0warto\u015b\u0107 hodowlan\u0105 tych koni, ale te\u017c podj\u0105\u0142 si\u0119 opracowania metod oceny pokroju i\u00a0modyfikacji istniej\u0105cych w\u00f3wczas pr\u00f3b dzielno\u015bci ogier\u00f3w ras gor\u0105cokrwistych. Te ostatnie dzia\u0142ania by\u0142y mo\u017cliwe dzi\u0119ki uzyskaniu finansowania, a\u00a0nast\u0119pnie kierowaniu projektem badawczym nt. opracowania cech u\u017cytkowych i\u00a0pokrojowych koni p\u00f3\u0142krwi. Jako jedyny w\u00a0kraju, publikowa\u0142 wraz z\u00a0lubelskim zespo\u0142em, wyniki bada\u0144 nad k\u0142usuj\u0105cymi ko\u0144mi wy\u015bcigowymi.<\/p>\n

Profesor Marian Kapro\u0144 by\u0142 doskona\u0142ym, cierpliwym i\u00a0wyrozumia\u0142ym nauczycielem akademickim. Jako studenci czuli\u015bmy respekt, szacunek, ale i\u00a0sympati\u0119. Jego poczucie humoru by\u0142o powszechnie znane i\u00a0cenione. Jak mantr\u0119 powtarza\u0142 nam, \u017ce dok\u0105d nie zrozumiecie konieczno\u015bci przestrzegania etap\u00f3w pracy hodowlanej i\u00a0dok\u0105d nie sprecyzujecie celu hodowlanego, nie b\u0119dziecie prawdziwymi hodowcami. Jego najwi\u0119kszym dzie\u0142em dydaktycznym by\u0142o stworzenie specjalno\u015bci na kierunku zootechnika o\u00a0nazwie hodowla i\u00a0u\u017cytkowanie koni. Specjalno\u015b\u0107 ta sta\u0142a si\u0119 fundamentem obecnej \u201ehipologii i\u00a0je\u017adziectwa\u201d jako niezale\u017cnego kierunku, kt\u00f3rego liczni absolwenci s\u0105 znanymi fachowcami w\u00a0dziedzinie koni. Za Jego kierownictwa Katedr\u0105 Hodowli i\u00a0U\u017cytkowania Koni zosta\u0142y nabyte gor\u0105cokrwiste konie dydaktyczne, kt\u00f3re s\u0142u\u017cy\u0142y studentom przez d\u0142ugie lata. Powsta\u0142a r\u00f3wnie\u017c kryta uje\u017cd\u017calnia na terenie Gospodarstwa Do\u015bwiadczalnego w\u00a0Felinie.<\/p>\n

Profesor Marian Kapro\u0144 b\u0119dzie te\u017c pami\u0119tany przez absolwent\u00f3w jako autor podr\u0119cznika akademickiego \u201eMetody doskonalenia koni\u201d zwanego powszechnie \u201eczarn\u0105 ksi\u0105\u017ceczk\u0105\u201d sp\u0119dzaj\u0105c\u0105 przed egzaminem sen z\u00a0powiek wielu student\u00f3w. Opracowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c trzy skrypty, s\u0142ownik tematyczny oraz prawie 250 publikacji naukowych i\u00a0popularnych. Prezentowa\u0142 wyniki bada\u0144 w\u0142asnych i kierowanego przez siebie zespo\u0142u na licznych konferencjach krajowych i\u00a0zagranicznych. Cz\u0119sto by\u0142 zapraszany do wyg\u0142aszania wyk\u0142ad\u00f3w wiod\u0105cych, kt\u00f3re cieszy\u0142y si\u0119 ogromnym uznaniem. Jego ostatnim dzie\u0142em by\u0142a natomiast ksi\u0105\u017cka pt. \u201eKo\u0144 w\u00a0polskiej wojskowo\u015bci\u201d jako wyraz umi\u0142owania Pana Profesora do historii Polski, militari\u00f3w i\u00a0oczywi\u015bcie koni. W\u00a0ksi\u0105\u017cce mo\u017cna znale\u017a\u0107 dedykacj\u0119 dla rodziny, kt\u00f3r\u0105 Marian Kapro\u0144 kocha\u0142 ponad wszystko. Z\u00a0Jego najwi\u0119ksz\u0105 przyjaci\u00f3\u0142k\u0105 \u017cycia \u2013 \u017con\u0105 Helen\u0105, z\u00a0kt\u00f3r\u0105 prze\u017cy\u0142 55 lat, wychowa\u0142 troje dzieci: bli\u017ani\u0119ta Bart\u0142omieja i\u00a0Micha\u0142a oraz c\u00f3rk\u0119 Katarzyn\u0119. Syn Bart\u0142omiej poszed\u0142 \u015bladami ojca. Uzyska\u0142 stopie\u0144 doktora nauk rolniczych, a\u00a0obecnie pe\u0142ni funkcj\u0119 kierownika O\u015brodka Hodowli Zachowawczej w\u00a0Roztocza\u0144skim Parku Narodowym.<\/p>\n

Od rodzic\u00f3w, kt\u00f3rych niezwykle szanowa\u0142, nauczy\u0142 si\u0119 solidno\u015bci w\u00a0pracy i\u00a0doceniania ludzi pracuj\u0105cych uczciwie na r\u00f3\u017cnych stanowiskach, od zwyk\u0142ych rolnik\u00f3w do naukowc\u00f3w. Sam wykazywa\u0142 si\u0119 du\u017cymi zdolno\u015bciami, popartymi ogromn\u0105 pracowito\u015bci\u0105. B\u0119d\u0105c synem ogiernika, rozumia\u0142 g\u0142\u00f3wnie hodowc\u00f3w koni, ich problemy, nadzieje i\u00a0marzenia, a\u00a0oni, w\u00a0zamian za to, odwdzi\u0119czali si\u0119 szacunkiem i\u00a0sympati\u0105. Z\u00a0my\u015bl\u0105 w\u0142a\u015bnie o\u00a0hodowcach, przewodniczy\u0142 komisji Ksi\u0119gi stadnej \u201ePolski ko\u0144 szlachetny p\u00f3\u0142krwi\u201d pracuj\u0105c nad opracowaniem programu hodowlanego, a\u00a0tak\u017ce by\u0142 cz\u0142onkiem komisji Ksi\u0119gi stadnej \u201eKoniki polskie\u201d przy Polskim Zwi\u0105zku Hodowc\u00f3w Koni. Wspiera\u0142 czynnie Stowarzyszenie Hodowc\u00f3w i\u00a0U\u017cytkownik\u00f3w K\u0142usak\u00f3w w\u00a0Polsce. Przewodniczy\u0142 Lubelskiemu Ko\u0142u Polskiego Towarzystwa Zootechnicznego. Posiada\u0142 uprawnienia instruktora s\u0119dziego i\u00a0je\u017adziectwa (fot. 3), nadane przez Polski Zwi\u0105zek Je\u017adziecki.<\/p>\n

\"Prof.<\/p>\n

Fotografia 3. Mgr in\u017c. Marian Kapro\u0144 podczas przeja\u017cd\u017cki konnej w\u00a0Rolniczym Zak\u0142adzie Do\u015bwiadczalnym w\u00a0Felinie<\/h5>\n

W ostatnich latach du\u017co pisa\u0142, ciesz\u0105c si\u0119 r\u00f3wnocze\u015bnie sukcesami dzieci i\u00a0wnucz\u0105t. Panie Profesorze, na Pana nekrologu Rodzina zamie\u015bci\u0142a cytat \u201eLudzie \u017cyj\u0105 tak d\u0142ugo, jak inni piel\u0119gnuj\u0105 pami\u0119\u0107 o\u00a0nich\u201d. B\u0119dzie Pan zatem \u017cy\u0142 wiecznie. I\u00a0jeszcze musi by\u0107 po kawaleryjsku dla koniarza rozmi\u0142owanego w\u00a0polskiej kawalerii: \u201e\u015apij kolego w\u00a0ciemnym grobie, niech si\u0119 Polska przy\u015bni tobie.\u201d<\/p>\n

Dzi\u0119kujemy za wszystko.<\/p>\n

Zdj\u0119cia \u2013 Archiwum rodzinne<\/h5>\n
prof. dr hab. Iwona Janczarek
\n<\/em>dr hab. Ryszard Kolstrung
\n<\/em>Wydzia\u0142 Nauk o\u00a0Zwierz\u0119tach i\u00a0Biogospodarki
\n<\/em>Uniwersytet Przyrodniczy w\u00a0Lublinie
\n<\/em><\/h5>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Z g\u0142\u0119bokim \u017calem \u017cegnamy prof. dr. hab. Mariana Kapronia: wieloletniego pracownika Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie, hipologa, organizatora krajowej hodowli koni i wielkiego mi\u0142o\u015bnika tych zwierz\u0105t, nauczyciela akademickiego, mentora Prof. dr hab. Marian Kapro\u0144 urodzi\u0142 si\u0119 na Lubelszczy\u017anie. W\u00a0latach 1965-70 studiowa\u0142 na Wydziale Zootechnicznym \u00f3wczesnej Wy\u017cszej Szko\u0142y Rolniczej w\u00a0Lublinie (obecnie Uniwersytet Przyrodniczy w\u00a0Lublinie). Jako najlepszy student, […]<\/p>\n","protected":false},"author":204,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[12],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/biologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/186922"}],"collection":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/biologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/biologia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/biologia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/204"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/biologia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=186922"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/biologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/186922\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":186924,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/biologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/186922\/revisions\/186924"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/biologia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=186922"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/biologia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=186922"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/biologia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=186922"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}