{"id":156182,"date":"2024-04-05T07:00:42","date_gmt":"2024-04-05T05:00:42","guid":{"rendered":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/?p=156182"},"modified":"2024-04-05T07:18:32","modified_gmt":"2024-04-05T05:18:32","slug":"czy-glifosat-jest-szkodliwy-cykl-nauki-rolnicze-xxi-wieku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/czy-glifosat-jest-szkodliwy-cykl-nauki-rolnicze-xxi-wieku\/","title":{"rendered":"Czy glifosat jest szkodliwy? Cykl: “Nauki Rolnicze XXI wieku.”"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t
\n\t

Czy glifosat jest szkodliwy?<\/h2>\n

Glifosat jest najcz\u0119\u015bciej stosowan\u0105 substancj\u0105 biologicznie czynn\u0105 herbicyd\u00f3w na \u015bwiecie. Preparaty zawieraj\u0105ce glifosat wykorzystywane s\u0105 jako nieselektywne herbicydy do zwalczania chwast\u00f3w na polach, w sadach, na torach kolejowych oraz innych nieu\u017cytkowanych rolniczo terenach. W uprawach GMO odpornych na glifosat, preparat ten traktowany jest jako herbicyd selektywny, niszcz\u0105cy chwasty, a nie wyrz\u0105dzaj\u0105cy szkody ro\u015blinom uprawnym.<\/strong><\/p>\n

\"cz\u0142owiekDzia\u0142anie glifosatu polega na blokowaniu funkcjonowania enzymu EPSP (syntazy kwasu 5-endopirogrono-3-fosfoszikimowego) przeciwdzia\u0142aj\u0105cego przekszta\u0142caniu kwasu szikimowego do aminokwas\u00f3w aromatycznych (tyrozyny i fenyloalaniny) oraz aminokwasu heterocyklicznego \u2013 tryptofanu. Aminokwasy te s\u0105 niezb\u0119dne do produkcji bia\u0142ek ro\u015blinnych, a ich brak w kom\u00f3rkach spowodowany zahamowaniem syntezy, doprowadza do zburze\u0144 w funkcjonowaniu kom\u00f3rek, a w konsekwencji do \u015bmierci ro\u015bliny.<\/p>\n

Objawy dzia\u0142ania glifosatu widoczne s\u0105 na ro\u015blinie dopiero po kilku lub nawet kilkunastu dniach. Pierwsz\u0105 oznak\u0105 dzia\u0142ania jest zahamowany wzrost ro\u015bliny. W dalszej kolejno\u015bci pojawia si\u0119 chloroza li\u015bci, post\u0119puj\u0105ca od najm\u0142odszych, poprzez starsze, \u0142odyg\u0119, korzenie i podziemne cz\u0119\u015bci rozmna\u017cania wegetatywnego. Ca\u0142a ro\u015blina zamiera po oko\u0142o 2-3 tygodniach od aplikacji. Glifosat jest to preparat uk\u0142adowy, pobierany przez zielone cz\u0119\u015bci ro\u015blin (li\u015bcie, zielone p\u0119dy) i przemieszczany po ro\u015blinie we floemie i ksylemie.<\/p>\n

Glifosat zaliczany jest do zwi\u0105zk\u00f3w ma\u0142o szkodliwych o LD50<\/sub>=5600 mg\/kg. Jest bardzo dobrze rozpuszczalny w wodzie (w 25\u00b0C rozpuszczalno\u015b\u0107 wynosi 10\u201315,7 g\/l) oraz praktycznie nierozpuszczalny w t\u0142uszczach. Teoretycznie glifosat nie powinien by\u0107 akumulowany w tkankach zwierz\u0119cych, jednak\u017ce niekt\u00f3rzy naukowcy twierdz\u0105, i\u017c pewne organizmy (kr\u0119gowce i bezkr\u0119gowce) mog\u0105 wykazywa\u0107 zdolno\u015b\u0107 akumulacji tego zwi\u0105zku. \u00a0<\/p>\n

Okres po\u0142owicznego rozk\u0142adu DT50<\/sub> glifosatu wynosi poni\u017cej 30 dni. \u015awiadczy to o tym, \u017ce\u00a0 zwi\u0105zek ten nale\u017cy do kr\u00f3tko zalegaj\u0105cych w glebie. Ponadto glifosat jest \u015brednio mobilny i jego przemieszczanie si\u0119 w glebie jest niewielkie.<\/p>\n

G\u0142\u00f3wnym produktem rozpadu glifosatu jest AMPA (kwas (aminometylo)-fosfonowy), kt\u00f3ry powstaje w wyniku hydrolizy herbicydu. AMPA ma d\u0142u\u017cszy czas p\u00f3\u0142trwania od glifosatu oraz r\u00f3\u017cni si\u0119 od niego mechanizmem dzia\u0142ania. Korzystne jest to, \u017ce nie cechuje si\u0119 wi\u0119ksz\u0105 toksyczno\u015bci\u0105 ni\u017c glifosat. Jednak zar\u00f3wno glifosat, jak i AMPA s\u0105 umiarkowanie trwa\u0142e w \u015brodowisku i mog\u0105 by\u0107 wykrywalne w wodzie deszczowej.<\/p>\n

Zagro\u017cenie zatrucia si\u0119 glifosatem poprzez drogi oddechowe jest niewielkie, poniewa\u017c zwi\u0105zek jest nielotny i nie unosi si\u0119 w powietrzu. Ponadto bardzo s\u0142abo wch\u0142ania si\u0119 przez sk\u00f3r\u0119. Zatrucia glifosatem najcz\u0119\u015bciej zdarzaj\u0105 si\u0119 drog\u0105 pokarmow\u0105 w wyniku przypadkowego po\u0142kni\u0119cia \u015brodka. U takich os\u00f3b obserwuje si\u0119 niewydolno\u015b\u0107 oddechow\u0105 i zaburzenia rytmu serca. Objawy te mog\u0105 prowadzi\u0107 nawet do \u015bmierci cz\u0142owieka.<\/p>\n

Na terenach, gdzie bardzo cz\u0119sto stosuje si\u0119 glifosat, konieczny jest monitoring st\u0119\u017cenia tej substancji biologicznie czynnej. Dla glifosatu warto\u015b\u0107 najwy\u017cszego dopuszczalnego st\u0119\u017cenia (NDS) wynosi 10 mg\/m3<\/sup>. W krajach, takich jak: Stany Zjednoczone, Kanada, Argentyna, w kt\u00f3rych zu\u017cycie glifosatu jest bardzo du\u017ce obecno\u015b\u0107 tego zwi\u0105zku stwierdzono w wodzie i glebie. \u015aladowe ilo\u015bci glifosatu odnotowano r\u00f3wnie\u017c w domach farmer\u00f3w, wydalanym przez nich moczu oraz w \u017cywno\u015bci.<\/p>\n

Najnowsze badania wykaza\u0142y, \u017ce preparaty zawieraj\u0105ce glifosat mog\u0105 zachowywa\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c jak typowe modulatory hormonalne (EDCs), kt\u00f3re mog\u0105 zak\u0142\u00f3ca\u0107 funkcjonowanie uk\u0142adu dokrewnego.\u00a0EDCs mog\u0105 powodowa\u0107 zaburzenia p\u0142odno\u015bci, oty\u0142o\u015b\u0107 lub rozw\u00f3j hormonozale\u017cnych nowotwor\u00f3w. Wykazano ponadto, \u017ce preparaty zawieraj\u0105ce glifosat mog\u0105 zaburza\u0107 prawid\u0142owy rozw\u00f3j p\u0142od\u00f3w u kobiet. Naukowcy sygnalizuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c zwi\u0105zek glifosatu z wyst\u0119powaniem u ludzi nowotwor\u00f3w pochodzenia nab\u0142onkowego. Nie wykazano za\u015b, aby glifosat i preparaty zawieraj\u0105ce ten zwi\u0105zek wywo\u0142ywa\u0142y znacz\u0105ce zmiany w czerwonych cia\u0142kach krwi.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Dr hab. Ma\u0142gorzata Haliniarz
Katedra Herbologii i Technik Uprawy Ro\u015blin
Wydzia\u0142 Agrobioinzynierii<\/h5>\n

\u00a0<\/p>\n

Pi\u015bmiennictwo:<\/h5>\n
    \n
  1. \n
    Kwiatkowska M., Jarosiewicz P., Bukowska B.: Glifosat i jego preparaty \u2013 toksyczno\u015b\u0107, nara\u017cenie zawodowe i \u015brodowiskowe. Medycyna Pracy, 2013, 64(5), 717-729.<\/h5>\n<\/li>\n
  2. \n
    Praczyk T., Skrzypczak G.: Herbicydy. PWRiL, Pozna\u0144, 2004.<\/h5>\n<\/li>\n
  3. \n
    Wo\u017anica Z.: Herbologia. PWRiL, Pozna\u0144, 2008.<\/h5>\n<\/li>\n
  4. \n
    Zalecenia Ochrony Ro\u015blin na lata 2014\/2015. Cz\u0119\u015b\u0107 I. Wykaz \u015brodk\u00f3w ochrony ro\u015blin. Pozna\u0144, 2014.<\/h5>\n<\/li>\n
  5. \n
    weedscience.org<\/a><\/h5>\n<\/li>\n<\/ol>\n <\/div>\n\t\t\t\t\t\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t <\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/section>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Czy glifosat jest szkodliwy? Glifosat jest najcz\u0119\u015bciej stosowan\u0105 substancj\u0105 biologicznie czynn\u0105 herbicyd\u00f3w na \u015bwiecie. Preparaty zawieraj\u0105ce glifosat wykorzystywane s\u0105 jako nieselektywne herbicydy do zwalczania chwast\u00f3w na polach, w\u00a0sadach, na torach kolejowych oraz innych nieu\u017cytkowanych rolniczo terenach. W\u00a0uprawach GMO odpornych na glifosat, preparat ten traktowany jest jako herbicyd selektywny, niszcz\u0105cy chwasty, a\u00a0nie wyrz\u0105dzaj\u0105cy szkody ro\u015blinom uprawnym. […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":156192,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"elementor_header_footer","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[12],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/156182"}],"collection":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=156182"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/156182\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":156191,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/156182\/revisions\/156191"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/wp-json\/wp\/v2\/media\/156192"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=156182"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=156182"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=156182"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}