{"id":156002,"date":"2024-03-22T08:00:50","date_gmt":"2024-03-22T07:00:50","guid":{"rendered":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/?p=156002"},"modified":"2024-03-18T11:04:02","modified_gmt":"2024-03-18T10:04:02","slug":"miedzy-tradycja-a-nowoczesnoscia-fenomen-wiosek-tematycznych-cykl-nauki-rolnicze-xxi-wieku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/miedzy-tradycja-a-nowoczesnoscia-fenomen-wiosek-tematycznych-cykl-nauki-rolnicze-xxi-wieku\/","title":{"rendered":"Mi\u0119dzy tradycj\u0105 a nowoczesno\u015bci\u0105 \u2013 fenomen wiosek tematycznych. Cykl: \u201cNauki Rolnicze XXI wieku\u201d"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t
\n\t

Mi\u0119dzy tradycj\u0105 a nowoczesno\u015bci\u0105 \u2013 fenomen wiosek tematycznych<\/h2>\n

We wsp\u00f3\u0142czesnym spo\u0142ecze\u0144stwie pytanie o rol\u0119 wsi jest nadal zasadne.\u00a0 Koncentrowanie polityki rozwoju spo\u0142eczno-gospodarczego na du\u017cych centrach miejskich oraz d\u0142ugi okres negowania wk\u0142adu obszar\u00f3w wiejskich w rozw\u00f3j og\u00f3lnospo\u0142eczny spowodowa\u0142o, \u017ce promocja wiejskich warto\u015bci nie jest prosta. Inne problemy obszar\u00f3w wiejskich to utrata mieszka\u0144c\u00f3w czy niski stopie\u0144 aktywizacji spo\u0142ecznej. <\/strong><\/p>\n

Poszukuje si\u0119 wi\u0119c r\u00f3\u017cnych rozwi\u0105za\u0144, aby \u201eodczarowa\u0107\u201d wie\u015b jako miejsce o ma\u0142ej atrakcyjno\u015bci. Znalezienie przewodniego tematu, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rego koncentruje si\u0119 pomys\u0142 na wie\u015b, mo\u017ce stanowi\u0107 szans\u0119 na prze\u0142amanie wielu kryzysowych sytuacji. Zbudowanie ciekawej dla turysty oferty opartej na w\u0142asnych zasobach przyrodniczych, kulturowych, historycznych, kulinarnych, tradycyjnych produktach i dzia\u0142alno\u015bci czy te\u017c motywie bajek, legend lub jakimkolwiek innym wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cym elemencie pomaga wsi budowa\u0107 swoj\u0105 przewag\u0119 konkurencyjn\u0105. Do ciekawych przyk\u0142ad\u00f3w wiosek tematycznych mo\u017cemy zaliczy\u0107 np. Wiosk\u0119 Got\u00f3w, Krain\u0119 Rumianku, S\u0142owia\u0144ski Gr\u00f3d (rys. 1-3), Einstein na \u0141\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n
\"\"<\/td>\n\"\"<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\"\"Rys. 1-3. S\u0142owia\u0144ski Gr\u00f3d w W\u00f3lce Bieleckiej: budowla obronna, pos\u0105g \u015awi\u0119towita w gaju m\u0142odych drzew, plac do strzelania z \u0142uku i proc<\/strong><\/p>\n

Wioski stanowi\u0105 innowacyjny spos\u00f3b na o\u017cywienie gospodarki wiejskiej oraz zapewnienie mieszka\u0144com alternatywnych i cz\u0119sto znacznych dochod\u00f3w. Liderami wiosek s\u0105 najcz\u0119\u015bciej stowarzyszenia, ko\u0142a gospody\u0144 wiejskich, jednoosobowe dzia\u0142alno\u015bci gospodarcze, instytucje kultury czy tez grupy nieformalne. Praca nad programem odwiedzin i atrakcjami dla odwiedzaj\u0105cych cz\u0119sto anga\u017cuj\u0105 ca\u0142e rodziny. Podnosi si\u0119 przy tym tak\u017ce poziom estetyki polskich wsi \u2013 powstaje infrastruktura edukacyjna, wypoczynkowa, rekreacyjna, z kt\u00f3rej korzystaj\u0105 mieszka\u0144cy i odwiedzaj\u0105cy (rys. 4-6).<\/p>\n

\"\"Rys. 4. Chata Solna i Edukacyjny Ogr\u00f3d Zio\u0142owy w Krainie Rumianku w Ho\u0142ownie<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\"\"<\/td>\n\"\"<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Rys. 5-6. Bajkowy Ogr\u00f3d i plac zabaw w Wiosce Strach\u00f3w \u2013 Bajkowej Krainie Gotanii<\/strong><\/p>\n

Wioski tematyczne oferuj\u0105 ca\u0142y pakiet us\u0142ug utrzymanych w danej konwencji tematycznej \u2013 zwiedzanie obiekt\u00f3w, szlaki edukacyjne, gry terenowe, r\u00f3\u017cnorodne warsztaty zwykle zwi\u0105zane z dawnymi zawodami i tradycjami (np. garncarskie, tkackie) (rys. 7-8), pokazy (np. s\u0142owia\u0144skich stroj\u00f3w, obrz\u0119d\u00f3w, narz\u0119dzi, broni), rekonstrukcje historyczne oraz degustacje produkt\u00f3w kulinarnych opartych o tradycje regionu, zasoby przyrodnicze i lokalne przepisy.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n\n\n\n
\"\"<\/td>\n\"\"<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Rys. 7-8. Warsztaty garncarskie i wybijania monet w Wiosce Got\u00f3w w Mas\u0142om\u0119czu<\/strong><\/p>\n

Liderzy wiosek tematycznych szczeg\u00f3lnie dbaj\u0105 o swoje zasoby i ich udost\u0119pnianie szerokiemu gronu odbiorc\u00f3w \u2013 mieszka\u0144com i odwiedzaj\u0105cym. W wiskach tematycznych tworzone s\u0105 muzea regionalne, izby pami\u0119ci (rys. 9-10), o\u015brodki edukacji, kultury, tradycji, miejsca pami\u0119ci narodowej, parki historyczne, mini skanseny (rys. 11-12), aleje zas\u0142u\u017conych, wystawy plenerowe czy \u015bcie\u017cki historyczno-edukacyjne.<\/p>\n\n\n\n
\"\"<\/td>\n\"\"<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Rys. 9-10. Izba Pami\u0119ci Historii Stefankowic w wiosce Einstein na \u0141\u0105ce<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n\n\n\n
\"\"<\/td>\n\"\"<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Rys. 11-12. Mini skansen Stare Stefankowice<\/strong><\/p>\n

Mieszka\u0144cy zaanga\u017cowani w tworzenie wiosek tematycznych cz\u0119sto organizuj\u0105 cykliczne imprezy. Jest to np. Spotkanie z Kultur\u0105 Tatarsk\u0105 i Regionaln\u0105 w Dawnej Osadzie Tatarskiej, \u015awi\u0119to Krainy Rumianku w Ho\u0142ownie, \u015awi\u0119to Mleka we Wsi Mlecznej, Og\u00f3lnopolskie Spotkanie Kowali w Wiosce Kowalskiej, Og\u00f3lnopolskie Spotkanie Garncarskie w Wiosce Garncarstwa, Biesiada Archeologiczna w Wiosce Got\u00f3w, Piknik Historyczny z rekonstrukcj\u0105 bitwy pod Stefankowicami w wiosce Einstein na \u0141\u0105ce, Noc Kupa\u0142y w Wiosce Fantasy.<\/p>\n

Wszystkie te aspekty przyczyniaj\u0105 si\u0119 do obcowania mieszka\u0144c\u00f3w i turyst\u00f3w z histori\u0105, tradycj\u0105 i kultur\u0105 danej miejscowo\u015bci, zwi\u0119kszania ch\u0119ci jej dalszego odkrywania, poznawania i popularyzowania, a tak\u017ce dba\u0142o\u015bci o jej zasoby i pami\u0105tki przesz\u0142o\u015bci. Stanowi\u0105 wiec doskona\u0142\u0105 platform\u0119 edukacyjn\u0105.<\/p>\n

Utworzenie wioski tematycznej niesie szereg zalet spo\u0142eczno-ekonomicznych dla jej mieszka\u0144c\u00f3w. Jest to m.in. tworzenie nowych miejsc pracy, dywersyfikacja dochodu, o\u017cywienie gospodarki wiejskiej, wzrost umiej\u0119tno\u015bci mi\u0119kkich, uczenie si\u0119 poprzez dzia\u0142anie, zwi\u0119kszenie aktywno\u015bci, otwarto\u015bci i pewno\u015bci siebie, wyzwalanie dumy z miejsca zamieszkania.<\/p>\n

Fenomen wiosek tematycznych polega na przekszta\u0142caniu tradycyjnych obszar\u00f3w wiejskich w miejsca, gdzie r\u00f3\u017cnorodne aspekty \u017cycia wiejskiego s\u0105 ukazane w interesuj\u0105cy spos\u00f3b otwieraj\u0105cy drzwi do odkrywania i eksplorowania bogatego dziedzictwa wiejskiego, kt\u00f3re kryje w sobie unikalne narracje, tradycje i praktyki. Wioski tematyczne nie tylko ukazuj\u0105 dziedzictwo wiejskie, ale tak\u017ce przyczyniaj\u0105 si\u0119 do jego zachowania wspieraj\u0105c lokalnych rzemie\u015blnik\u00f3w, artyst\u00f3w i producent\u00f3w, pomagaj\u0105c w utrzymaniu tradycji, kt\u00f3re mog\u0142yby by\u0107 zagro\u017cone zapomnieniem.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0dr Agata Koby\u0142ka
Katedra Turystyki i Rekreacji
Wydzia\u0142 Agrobioin\u017cynierii<\/h5>\n

\u00a0<\/p>\n

\n
Literatura: <\/strong><\/h5>\n
Bernacka R.E., Mazurek-Kusiak A.K, Korcz N., Koby\u0142ka A., 2023. Nonconformism, Social Identity, and Self-efficacy of Women Leaders of Thematic Villages, Educational Studies Review, No. 42: Women in Education. Women about Education, s. 291-296.<\/h5>\n
He\u0142pa-Liszkowska K., 2013. Dziedzictwo kulturowe jako czynnik rozwoju lokalnego. Studia Oecon. Posnan. 1, 6 (255), s. 5-18.<\/h5>\n
Idziak W., 2012. Wie\u015b w nowej gospodarce \u2013 wioski tematyczne, [w:] Tam gdzie miejsca maj\u0105 dusz\u0119. Model tworzenia miejscowo\u015bci tematycznych, B. G\u0142uszak (red.), Elbl\u0105g: Elbl\u0105skie Stowarzyszenie Wspierania Inicjatyw Pozarz\u0105dowych.<\/h5>\n
K\u0142oczko-Gajewska A., 2018. Wioski tematyczne a instytucje wiejskie \u2013 badania eksploracyjne. Konteksty Przemian 107, s. 111-113<\/h5>\n
Legutko-Kobus P., 2016. Dziedzictwo kulturowe jako czynnik rozwoju i specjalizacji regon\u00f3w. Studia Kom. Przestrz. Zagosp. Kraju 170, s. 140-157.<\/h5>\n
Mazurek-Kusiak A.K., Koby\u0142ka A., Korcz N., Bernacka R.E., 2023. Przewodnik turystyczny po wioskach tematycznych Polski Wschodniej, Wyd. UP w Lublinie, Lublin, s. 1-256 (https:\/\/iptr.pl\/materialy-do-pobrania\/<\/a>).<\/h5>\n
Sala K., 2016. Wioski tematyczne jako przyk\u0142ad innowacyjno\u015bci w turystyce wiejskiej. Zeszyty Naukowe Ma\u0142opolskiej Wy\u017cszej Szko\u0142y Ekonomicznej w Tarnowie 2 (30), 117-126.<\/h5>\n
Subiyakto B., Jumriani J., Abbas E.W., Muhaimin M., Rusmaniah R., 2022. Community Economic Empowerment Through The Existence of Thematic Village. The Innovation of Social Studies Journal 4(1), s. 1-10.<\/h5>\n
Waci\u0119ga S., 2011. Przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 obywatelska w dzia\u0142alno\u015bci wioski tematycznej. Folia Pomeranae Universitatis Technologiae Stetinensis, Oeconomica 288 (64), s. 81-90.<\/h5>\n
Weso\u0142owska M., Szcz\u0119sna J., 2015, Tourism as a chance for development of peripheral rural areas within the eastern part of lubelskie voivodship, Barometr Regionalny. Analizy i Prognozy, tom 13, nr 1, Wy\u017csza Szko\u0142a Zarz\u0105dzania i Administracji w Zamo\u015bciu, Zamo\u015b\u0107, s. 85-90.<\/h5>\n
W\u00f3jcik M., 2017, W kierunku \u201emiejsca\u201d. Budzenie u\u015bpionego potencja\u0142u wsi, Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica 2, s. 15.<\/h5>\n <\/div>\n\t\t\t\t\t\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t
\n\t <\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/section>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mi\u0119dzy tradycj\u0105 a\u00a0nowoczesno\u015bci\u0105 \u2013 fenomen wiosek tematycznych We wsp\u00f3\u0142czesnym spo\u0142ecze\u0144stwie pytanie o\u00a0rol\u0119 wsi jest nadal zasadne.\u00a0 Koncentrowanie polityki rozwoju spo\u0142eczno-gospodarczego na du\u017cych centrach miejskich oraz d\u0142ugi okres negowania wk\u0142adu obszar\u00f3w wiejskich w\u00a0rozw\u00f3j og\u00f3lnospo\u0142eczny spowodowa\u0142o, \u017ce promocja wiejskich warto\u015bci nie jest prosta. Inne problemy obszar\u00f3w wiejskich to utrata mieszka\u0144c\u00f3w czy niski stopie\u0144 aktywizacji spo\u0142ecznej. Poszukuje si\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":156003,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"elementor_header_footer","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[12],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/156002"}],"collection":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=156002"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/156002\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":156011,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/156002\/revisions\/156011"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/wp-json\/wp\/v2\/media\/156003"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=156002"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=156002"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=156002"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}