{"id":154697,"date":"2024-02-02T07:51:36","date_gmt":"2024-02-02T06:51:36","guid":{"rendered":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/?p=154697"},"modified":"2024-02-02T07:51:50","modified_gmt":"2024-02-02T06:51:50","slug":"znaczenie-siarki-w-nawozeniu-ziemniaka-cykl-nauki-rolnicze-xxi-wieku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/znaczenie-siarki-w-nawozeniu-ziemniaka-cykl-nauki-rolnicze-xxi-wieku\/","title":{"rendered":"Znaczenie siarki w nawo\u017ceniu ziemniaka. Cykl: &#8220;Nauki Rolnicze XXI wieku&#8221;"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"154697\" class=\"elementor elementor-154697\" data-elementor-settings=\"[]\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-inner\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-section-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-29904b1 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"29904b1\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-row\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-a353322\" data-id=\"a353322\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-column-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-caf3a3b elementor-widget elementor-widget-m5c\" data-id=\"caf3a3b\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"m5c.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<section class=\"mn-m5-c mn-m5-d2 mn-bg-white\">\n\t<div class=\"mn-grid\">\n\t\t\t\t<div class=\"mn-content mn-grid-9\">\n\t\t\t                <div class=\"mn-content-block active\">\n\t                                                        <div class=\"block-text\">\n\t                                        <h2>Znaczenie siarki w&nbsp;nawo\u017ceniu ziemniaka. Cykl: &#8220;Nauki Rolnicze XXI wieku&#8221;<\/h2>\n<p><strong>Postanowienia mi\u0119dzynarodowe o&nbsp;czystym powietrzu drastycznie obni\u017cy\u0142y emisj\u0119 SO<sub>2<\/sub> w&nbsp;Europie Zachodniej i&nbsp;w Polsce. Spowodowa\u0142o to wyst\u0105pienie makroskopowych objaw\u00f3w niedoboru siarki i&nbsp;potrzeb\u0119 uzupe\u0142niania pierwiastka w&nbsp;produkcji ro\u015blinnej.\u00a0 Siarka jest niezb\u0119dnym elementem, potrzebnym do wzrostu i&nbsp;funkcjonowania ro\u015bliny. Pe\u0142ni\u00a0 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 fizjologiczn\u0105, chroni ro\u015blin\u0119 przed chorobami i&nbsp;szkodnikami, adaptuje j\u0105 przed stresem. Niedob\u00f3r siarki os\u0142abia wigor ro\u015bliny, odporno\u015b\u0107 na stres i&nbsp;obni\u017ca plon.<\/strong><\/p>\n<p>W Polsce po raz pierwszy objawy niedoboru siarki w&nbsp;rzepaku (objawy utajone) odnotowano na pocz\u0105tku lat 90-tych. W&nbsp;chwili obecnej siarka jest czynnikiem ograniczaj\u0105cym plonowanie ro\u015blin. Przeprowadzone w\u0142asne wyliczenia wskazuj\u0105 na ujemny bilans siarki w&nbsp;glebach Polski (rys. 1).<\/p>\n<h5><img loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-390369 aligncenter\" src=\"https:\/\/up.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/1.png\" alt=\"mapa polski z&nbsp;podzia\u0142em na podane poni\u017cej obja\u015bnienia\" width=\"499\" height=\"394\" \/><strong>Rysunek 1. <\/strong><strong>Bilans siarki w&nbsp;Polsce<br \/><\/strong>Obja\u015bnienia: c+\/r+\u00a0 &#8211; pozytywny bilans dla zb\u00f3\u017c i&nbsp;rzepaku;<\/h5>\n<h5 style=\"text-align: left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 c+\/r-\u00a0\u00a0 &#8211; pozytywny bilans dla zb\u00f3\u017c, negatywny dla rzepaku;<\/h5>\n<h5 style=\"text-align: left\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 c-\/r-\u00a0\u00a0\u00a0 &#8211; negatywny bilans dla zb\u00f3\u017c i&nbsp;rzepaku<\/h5>\n<h5 style=\"text-align: left\">\u0179r\u00f3d\u0142o: Klikocka 2009<\/h5>\n<p>Ro\u015bliny uprawne wykazuj\u0105 zr\u00f3\u017cnicowane zapotrzebowanie na siark\u0119. Najbardziej wymagaj\u0105ce s\u0105 ro\u015bliny kapustne i&nbsp;liliowate (nawet do 80 kg). Ziemniaki pobieraj\u0105 siark\u0119 w&nbsp;ilo\u015bci od 18 do 40 kg\/ha, z&nbsp;czego bulwy akumuluj\u0105 od 10 do 20 kg a&nbsp;\u0142\u0119ty od 2 do 13 kg\/ha.\u00a0 Krytyczny okres zapotrzebowania na siark\u0119 ujawnia si\u0119 w&nbsp;czasie intensywnego formowania bulw i&nbsp;trwa do pocz\u0105tku zasychania \u0142\u0119cin. W&nbsp;stanie g\u0142\u0119bokiego niedoboru siarki kar\u0142owaciej\u0105 ca\u0142e ro\u015bliny. Objawy niedoboru siarki na li\u015bciach ziemniaka, buraka oraz rzepaku przedstawia rys. 2.<\/p>\n<h5><strong><img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-full wp-image-390377\" src=\"https:\/\/up.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/2-1.png\" alt=\"3 obrazy z&nbsp;ro\u015blinami\" width=\"1500\" height=\"489\" \/>Rysunek 2.<\/strong> <strong>Niedobory siarki w&nbsp;buraku, rzepaku i&nbsp;ziemniaku<br \/><\/strong>\u0179r\u00f3d\u0142o: K&nbsp;+ S&nbsp;KALI GmbH<\/h5>\n<p>W przeprowadzonych do\u015bwiadczeniach polowych w\u0142asnych wykazano, \u017ce najkorzystniej na plonowanie ziemniaka i&nbsp;jako\u015b\u0107 bulw oddzia\u0142ywa\u0142o nawo\u017cenie siark\u0105 siarczanow\u0105 (siarczan potasu) w&nbsp;ilo\u015bci 25 kg S\/ha oraz siark\u0105 elementarn\u0105 (w formie pylistej) w&nbsp;ilo\u015bci 50 kg\/ha. Po zastosowaniu wymienionych kombinacji otrzymano istotnie najwy\u017cszy plon bulw ziemniaka w&nbsp;stosunku do obiektu kontrolnego (odpowiednio o&nbsp;11 i&nbsp;8%) oraz istotny wzrost bia\u0142ka. Za miarodajny wska\u017anik zaopatrzenia ro\u015blin w&nbsp;siark\u0119 uznaje si\u0119 stosunek azotu do siarki w&nbsp;bia\u0142kach, kt\u00f3ry powinien wynosi\u0107 10-15:1. W&nbsp;prezentowanych badaniach w\u0142asnych stosunek N:S zale\u017ca\u0142\u00a0 od nawo\u017cenia siark\u0105 i&nbsp;wynosi\u0142 \u015brednio 11,37:1.<\/p>\n<p>W dalszej serii do\u015bwiadcze\u0144 do nawo\u017cenia ziemniaka zastosowano kizeryt i&nbsp;stwierdzono jego korzystne oddzia\u0142ywanie na plon bulw ziemniaka. Generalnie zastosowanie zar\u00f3wno siarki siarczanowej i&nbsp;elementarnej, kizerytu oraz jednowodnego siarczanu magnezu spowodowa\u0142o znaczne ograniczenie chor\u00f3b sk\u00f3rki, jak: parch zwyk\u0142y (Streptomyces scabies) i&nbsp;rizoktonioza (Rhizoctonia solani) (rys. 3).\u00a0 Fakt ten mo\u017ce mie\u0107 szczeg\u00f3lne znaczenie w&nbsp;rolnictwie zr\u00f3wnowa\u017conym\u00a0 \u201csustainable agriculture\u201d,\u00a0 gdzie celem produkcji jest \u017cywno\u015b\u0107 dobrej jako\u015bci i&nbsp;ograniczenie stosowania \u015brodk\u00f3w chemicznych oraz w&nbsp;rolnictwie organicznym, w&nbsp;kt\u00f3rym ca\u0142kowicie jest zabronione u\u017cywanie syntetycznych nawoz\u00f3w, pestycyd\u00f3w i&nbsp;fitochemikalii. \u00a0<\/p>\n<table style=\"border-collapse: collapse;width: 100%\">\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"width: 50%;border-style: hidden\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-390381 aligncenter\" src=\"https:\/\/up.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/3.jpg\" alt=\"dwie salaterki z&nbsp;ziemniakami\" width=\"197\" height=\"148\" \/><\/td>\n<td style=\"width: 50%;border-style: hidden\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-390385 aligncenter\" src=\"https:\/\/up.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/4.jpg\" alt=\"\" width=\"189\" height=\"141\" \/><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h5><strong>Rysunek 3. Bulwy ziemniaka odmiany Irga i&nbsp;Bella Rosa nawo\u017cone kizerytem, w&nbsp;ilo\u015bci 180 kg\/ha\u00a0 <\/strong><br \/><strong>Foto: w\u0142asne<\/strong><\/h5>\n<p>Korzystny wp\u0142yw nawo\u017cenia siark\u0105 (w formie: siarczanu potasu, siarczanu amonu, sufranu plus, pojedynczego superfosfatu, gipsu, pirytu i&nbsp;siarki pierwiastkowej) na plonowanie ziemniaka wykazano w&nbsp;wielu badaniach innych autor\u00f3w. Zalecaj\u0105 oni stosowanie siarki pierwiastkowej pod ziemniaki w&nbsp;ilo\u015bci od 36 do 80 kg\/ha, twierdz\u0105 te\u017c \u017ce w&nbsp;wyniku jej aplikacji nast\u0119puje wzrost suchej masy, wapnia, magnezu, siarki, miedzi i&nbsp;\u017celaza w&nbsp;bulwach, ponadto bia\u0142ka przyswajalnego i&nbsp;wolnych kwas\u00f3w aminowych. Literatura r\u00f3wnie\u017c donosi o&nbsp;korzystnym oddzia\u0142ywaniu gipsu (CaSO<sub>4<\/sub>) na zwi\u0119kszenie zawarto\u015bci bia\u0142ka w&nbsp;bulwach ziemniaka, obni\u017cenie intensywno\u015bci ich ciemnienia enzymatycznego, wzrost karotenu, witaminy C, skrobi i&nbsp;zmniejszenie zawarto\u015bci cukr\u00f3w. Ponadto wzrasta zawarto\u015b\u0107 azotu, fosforu i&nbsp;mikrosk\u0142adnik\u00f3w, a&nbsp;ich pobranie przez bulwy jest wi\u0119ksze. Potwierdzenie tego uzyskano w&nbsp;badaniach w\u0142asnych, gdzie nawo\u017cenie siark\u0105 wp\u0142ywa\u0142o na wzrost makro- i&nbsp;mikrosk\u0142adnik\u00f3w w&nbsp;bulwach ziemniaka.<\/p>\n<p>Siarka jest wa\u017cnym pierwiastkiem w&nbsp;pe\u0142nieniu wielu funkcji fizjologicznych i&nbsp;w rozwoju ro\u015blin. Optymalna zawarto\u015b\u0107 siarki og\u00f3lnej w&nbsp;ro\u015blinach uprawnych waha si\u0119 od 0,05 do 1,5% suchej masy. Stosunkowo najcz\u0119\u015bciej wynosi ona jednak 0,20\u20130,50%. Ilo\u015bciowe zapotrzebowanie na S&nbsp;jest u&nbsp;r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w najcz\u0119\u015bciej zbli\u017cone do wymaga\u0144 pokarmowych wzgl\u0119dem fosforu. Bior\u0105c pod uwag\u0119 wymagania \u017cywieniowe ro\u015blin uprawnych wobec siarki, stanowi\u0105 one 9\u201315% pobranego azotu, a&nbsp;u ro\u015blin krzy\u017cowych przedzia\u0142 ten waha si\u0119 od 25\u201330%.<\/p>\n<h5><strong><img loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-390389 aligncenter\" src=\"https:\/\/up.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/5-1.png\" alt=\"wykres chemiczny\" width=\"431\" height=\"292\" \/>Rysunek 4. Siarka w&nbsp;\u015brodowisku wewn\u0119trznym kom\u00f3rki ro\u015blinnej<\/strong><\/h5>\n<h5>Wykaz skr\u00f3t\u00f3w: strza\u0142ki <strong>czarnego koloru<\/strong> wskazuj\u0105 nazw\u0119 metabolitu; <strong>Ac-CoA<\/strong> &#8211; aktywny octan; <strong>APS<\/strong> &#8211; adenozyno-5\u2019-fosfosiarczan; <strong>CN-Ala<\/strong> \u2013 \u03b2-cyjanoalanina; <strong>GSH<\/strong> \u2013 glutation zredukowany; <strong>GS-X<\/strong> \u2013 koniugat glutationu; <strong>OAS<\/strong> \u2013 acetylotransferaza serynowa; <strong>PAPS<\/strong> \u2013 3\u2019-fosfoadenozyno-5\u2019-fosfosiarczan; <strong>SMM<\/strong> \u2013 S-metylometionina. Niebieski kolor nazw to kofaktory: <strong>GSH<\/strong> \u2013 glutation zredukowany; <strong>Fd<sub>red<\/sub><\/strong> \u2013 redukcja ferredoksyny. Czerwony kolor nazw to bia\u0142ka: <strong>APK<\/strong> \u2013 aktywacja siarczanu do adenozyno-5\u2019-fosfosiarczanu APS; <strong>APR<\/strong> &#8211;\u00a0 redukcja aktywowanego do adenozyno-5\u2019-fosfosiarczanu siarczanu do siarczynu przez reduktaz\u0119.<br \/>\u0179r\u00f3d\u0142o: Saito 2004<\/h5>\n<p>Ro\u015bliny pobieraj\u0105 siark\u0119 z&nbsp;pod\u0142o\u017ca w&nbsp;postaci utlenionej, jako SO<sub>4<\/sub><sup>2-<\/sup> a&nbsp;w ma\u0142ych ilo\u015bciach mog\u0105 te\u017c asymilowa\u0107 jako SO<sub>2<\/sub> z&nbsp;atmosfery (rys. 4). Siarka bierze udzia\u0142 w&nbsp;procesie powstawania w\u0119glowodan\u00f3w i&nbsp;t\u0142uszcz\u00f3w, w&nbsp;syntezie aminokwas\u00f3w (cysteina, cystyna, metionina), wyst\u0119puje w&nbsp;bia\u0142kach (SH, S-S),\u00a0 ferredoksynie, tiolach (RSH), glutationie (L-\u03b3-glutamylo-L-cysteinylo-glicyna, w&nbsp;skr\u00f3cie GSH-antyoksydant), sulfolipidach, koenzymach (np. CoA), witaminach (B<sub>1<\/sub>, H), penicylinie, kwasie liponowym, fitochelatynach (wi\u0105\u017c\u0105 metale ci\u0119\u017ckie), enzymach zapachu i&nbsp;smaku\u00a0 (cykloalliina \u2013 cebula i&nbsp;chrzan, allicyna \u2013 czosnek), glukozynolanie w&nbsp;Brassicaceae, kt\u00f3ry co prawda jest substancj\u0105 nie\u017cywieniow\u0105, lecz jego pochodne (izo i&nbsp;tiocyjaniny) nadaj\u0105 ostry smak i&nbsp;zapach olejkowi gorczycy. \u00a0<\/p>\n<p>Siarka jest pierwiastkiem niezb\u0119dnym dla prawid\u0142owego przebiegu proces\u00f3w fizjologicznych w&nbsp;ro\u015blinie, zw\u0142aszcza \u017ce jest ona \u015bci\u015ble powi\u0105zana z&nbsp;azotem, przez co niedob\u00f3r jednego sk\u0142adnika ogranicza pobieranie i&nbsp;dzia\u0142anie drugiego. Ro\u015bliny wykazuj\u0105ce brak siarki zawieraj\u0105 wi\u0119ksze ilo\u015bci rozpuszczalnych po\u0142\u0105cze\u0144 azotowych (azotan\u00f3w, azotyn\u00f3w i&nbsp;nitrozoamin). Niedob\u00f3r siarki w&nbsp;tkankach ro\u015blin zwi\u0119ksza ich podatno\u015b\u0107 na czynniki stresowe. Dodatek S&nbsp;podwy\u017csza wykorzystanie N&nbsp;z gleby \u2013 ograniczaj\u0105c tym samym ulatnianie N&nbsp;i wymywanie go do w\u00f3d gruntowych. \u015arednio ka\u017cdy kg S&nbsp;jest satysfakcjonuj\u0105cy dla 15 kg N&nbsp;w plonie ro\u015bliny i&nbsp;w \u015brodowisku glebowym.\u00a0 Ocieplenie si\u0119 klimatu wp\u0142ywa na zmian\u0119 typ\u00f3w gleby, wzrost erozji i&nbsp;efekt cieplarniany. Zmiany klimatyczne wp\u0142ywaj\u0105 na zmian\u0119 cyklu pierwiastk\u00f3w w&nbsp;glebie. W&nbsp;wyniku tego nast\u0119puje akumulacja substancji organicznej, a&nbsp;w niej w\u0119gla przy jednoczesnym limitowaniu udzia\u0142u azotu, siarki i&nbsp;fosforu, co w&nbsp;rezultacie\u00a0 doprowadza do spadku \u017cyzno\u015bci gleby.<\/p>\n<p>Podsumowanie<\/p>\n<p>W Polsce wyst\u0119puj\u0105 znaczne niedobory siarki mineralnej w&nbsp;glebach uprawnych i&nbsp;b\u0119d\u0105 one nadal narasta\u0107 na skutek ograniczenia emisji SO<sub>2<\/sub> a&nbsp;tak\u017ce: intensyfikacji produkcji rzepaku, kukurydzy i&nbsp;pszenicy oraz zmniejszenia zu\u017cycia nawoz\u00f3w naturalnych\u00a0 i&nbsp;mineralnych (g\u0142\u00f3wnie fosforowych) i&nbsp;pestycyd\u00f3w zawieraj\u0105cych siark\u0119. Niedob\u00f3r siarki w&nbsp;produkcji rolniczej mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 powa\u017cny problem ekonomiczny i&nbsp;ekologiczny. Siarka jest niezb\u0119dnym elementem, potrzebnym do wzrostu i&nbsp;funkcjonowania ro\u015bliny. Pe\u0142ni\u00a0 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 fizjologiczn\u0105, chroni ro\u015blin\u0119 przed chorobami i&nbsp;szkodnikami. Niedob\u00f3r siarki os\u0142abia wigor ro\u015bliny, odporno\u015b\u0107 na stres i&nbsp;obni\u017ca plon.<\/p>\n<p>Ro\u015bliny wykazuj\u0105ce brak siarki zawieraj\u0105 wi\u0119ksze ilo\u015bci rozpuszczalnych po\u0142\u0105cze\u0144 azotowych (azotan\u00f3w, azotyn\u00f3w i&nbsp;nitrozoamin). Niedob\u00f3r siarki w&nbsp;tkankach ro\u015blin zwi\u0119ksza ich podatno\u015b\u0107\u00a0 na czynniki stresowe. Jak wynika z&nbsp;cytowanych w&nbsp;niniejszej pracy bada\u0144 zwi\u0105zki siarki w&nbsp;ro\u015blinie (pochodne cysteiny: glutation (GSH), sulfolipidy, glukozynolany (GSL), fitoaleksyny, alliny, ponadto H<sub>2<\/sub>S) nadaj\u0105 ro\u015blinie odporno\u015b\u0107 stymulowan\u0105 (SIR \u2013 sulphur induced resistance) na choroby grzybowe i&nbsp;bakteriozy. Zatem, siarka nie tylko wp\u0142ywa na podwy\u017cszenie plonu ziemniaka, wzrost skrobi, \u00a0makro- i&nbsp;mikroelement\u00f3w, lecz tak\u017ce zwi\u0119ksza odporno\u015b\u0107 ro\u015blin na stres (choroby, susza, temperatura, patogeny).\u00a0 Dlatego w&nbsp;ramach szeroko rozumianego rolnictwa zr\u00f3wnowa\u017conego \u201csustainable agriculture\u201d powinno si\u0119 przestrzega\u0107 zasad \u201cdobrej praktyki\u201d, kt\u00f3ra polega na ograniczeniu (rolnictwo konwencjonalne) b\u0105d\u017a na zaniechaniu (rolnictwo organiczne) stosowania syntetycznych pestycyd\u00f3w, a&nbsp;kt\u00f3rego celem jest produkcja \u017cywno\u015bci o&nbsp;dobrej jako\u015bci.<\/p>\n<h5 style=\"text-align: right\"><strong><br \/>Prof. dr hab. Hanna Klikocka<\/strong><\/h5>\n<h5 style=\"text-align: right\"><strong>Katedra Ekonomii i&nbsp;Agrobiznesu <\/strong><\/h5>\n<h5 style=\"text-align: right\"><strong>Wydzia\u0142 Agrobioin\u017cynierii<\/strong><\/h5>\n<h5><strong>\u00a0<\/strong><\/h5>\n<h5><strong>LITERATURA<\/strong><\/h5>\n<h5>Klikocka H. 2004: Wp\u0142yw konserwuj\u0105cej redlinowej uprawy roli i&nbsp;nawo\u017cenia siark\u0105 na ocen\u0119 plonowania ziemniaka. Annales UMCS. Sec. E, 59, 1:353-361.<\/h5>\n<h5>Klikocka H. 2005: Sulphur status in environment. J. Elementol., 10: 625-643.<\/h5>\n<h5>Klikocka H., Haneklaus S., Bloem E., Schnug E. 2005: Influence of sulfur fertilization on infestations of potato tubers (Solanum tuberosum L.) with Rhizoctonia solani and Streptomyces scabies. J&nbsp;Plant Nutr., 28(05): 819-833.<\/h5>\n<h5>\u00a0Klikocka H. 2009. Sulfur supply in Polish agriculture. W: Sulfur Metabolism in Plants. Ed. Sirko A., De Kok L.J., Haneklaus S., Hawkesford M.J., Rennenberg H., Saito K., Schnug E., Stulen I. Backhuys Publishers, Leiden, The Netherlands, Margraf Publishers, Weikersheim, Germany. ISBN: 978-3-8236-1547-7, ISBN: 978-90-5782-215-5.<\/h5>\n<h5>\u00a0Klikocka H. 2009. The Influence of enriched NPK fertilization with S, Mg, and conteined of micronutrients liquid fertilizer Insol 7 on potato tubers yield (Solanum tuberosum L.) and infestation of tubers with Streptomyces Scabies and Rhizoctonia Solani. J&nbsp;Element., 14(2): 271-288.<\/h5>\n<h5>\u00a0Klikocka H. 2010. Znaczenie siarki w&nbsp;biosferze i&nbsp;nawo\u017ceniu ro\u015blin. Przem. Chem., 89(7): 903-908.<\/h5>\n<h5>\u00a0Klikocka H. 2011. The effect of sulphur kind and dose on content and uptake micro-nutrients by potato tubers (Solanum tuberosum L.). Acta Sci Pol Hortoru., 10(2): 137-151.<\/h5>\n<h5>\u00a0Klikocka H. 2011. Zasoby siarki w&nbsp;Polsce oraz jej znaczenie w&nbsp;przemy\u015ble i&nbsp;rolnictwie. Przem. Chem., 90(9): 1000-1009.<\/h5>\n<h5>Klikocka H. 2020: Boron content and some quality features of potato tubers under the conditions of using a&nbsp;sulfur fertilization. Agronomy Research, Vol. 18, Issue 4, 2425-2435.<\/h5>\n                                        <\/div>\n\t\t\t\t\t\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t                <div class=\"mn-content-block\">\n\t                                <\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/section>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Znaczenie siarki w&nbsp;nawo\u017ceniu ziemniaka. Cykl: &#8220;Nauki Rolnicze XXI wieku&#8221; Postanowienia mi\u0119dzynarodowe o&nbsp;czystym powietrzu drastycznie obni\u017cy\u0142y emisj\u0119 SO2 w&nbsp;Europie Zachodniej i&nbsp;w Polsce. Spowodowa\u0142o to wyst\u0105pienie makroskopowych objaw\u00f3w niedoboru siarki i&nbsp;potrzeb\u0119 uzupe\u0142niania pierwiastka w&nbsp;produkcji ro\u015blinnej.\u00a0 Siarka jest niezb\u0119dnym elementem, potrzebnym do wzrostu i&nbsp;funkcjonowania ro\u015bliny. Pe\u0142ni\u00a0 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 fizjologiczn\u0105, chroni ro\u015blin\u0119 przed chorobami i&nbsp;szkodnikami, adaptuje j\u0105 przed stresem. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":154698,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"elementor_header_footer","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[12],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/154697"}],"collection":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=154697"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/154697\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":154705,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/154697\/revisions\/154705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/wp-json\/wp\/v2\/media\/154698"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=154697"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=154697"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/up.lublin.pl\/agrobio\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=154697"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}